تحلیل تجربه زیسته در پروژه های بازآفرینی شهری با تاکید بر کیفیت فضاهای عمومی(نمونه مورد مطالعه: محور انقلاب حدفاصل میدان انقلاب تا چهارراه ولیعصر)

بازآفرینی شهری در رویکردهای معاصر، فراتر از مداخلات صرفا کالبدی، به دنبال ارتقای کیفیت زندگی و بهبود تجربه روزمره شهروندان در فضاهای عمومی است. محور انقلاب تهران به عنوان یکی از مهم ترین فضاهای شهری پایتخت، طی سال های اخیر شاهد مجموعه ای از اقدامات بازآفرینانه در حوزه ساماندهی منظر، پیاده راه سازی، نظم بخشی به فعالیت های اقتصادی و بهسازی کالبدی بوده است. با وجود این مداخلات، ارزیابی موفقیت پروژه های انجام شده عمدتا بر معیارهای فنی و طراحی متمرکز بوده و کمتر به ادراک و تجربه زیسته کاربران فضا توجه شده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تجربه زیسته ساکنان و کاربران محور انقلاب و ارزیابی کیفیت فضاهای عمومی آن از منظر پدیدارشناختی انجام شده است. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر رویکرد پدیدارشناسی تفسیری بوده و داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با گروه های مختلف کاربران، مشاهده میدانی نظام مند و تحلیل روایت های فضایی گردآوری شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که کیفیت تجربه زیسته کاربران متاثر از مجموعه ای از عوامل کالبدی، اجتماعی و ادراکی از جمله احساس امنیت، سرزندگی فضا، قابلیت پیاده مداری، خوانایی منظر و امکان تعاملات اجتماعی است. همچنین نتایج بیانگر آن است که برخی مداخلات کالبدی انجام شده، اگرچه موجب بهبود ظاهری فضا شده اند، اما لزوما با نیازها و انتظارات واقعی کاربران هم راستا نبوده و در مواردی شکاف میان اهداف طراحی و تجربه روزمره شهروندان مشاهده می شود. این پژوهش بر ضرورت توجه به ابعاد انسانی و ادراکی در فرآیندهای بازآفرینی شهری تاکید کرده و پیشنهادهایی برای ارتقای کیفیت فضاهای عمومی محور انقلاب و پروژه های مشابه ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی شهری ، تجربه زیسته ، کیفیت فضاهای عمومی ، منظر شهری ، پدیدارشناسی شهری ، محور انقلاب تهران ، ادراک فضایی