تحلیل نقش بازآفرینی شهری در ارتقای سرمایه اجتماعی محلات فرسوده شهری

بیان مسئله: بافت های فرسوده شهری در سال های اخیر به دلیل فرسودگی کالبدی، ضعف زیرساخت ها، کاهش کیفیت محیط شهری و افت تعاملات اجتماعی، به یکی از مهم ترین مسائل مدیریت و برنامه ریزی شهری تبدیل شده اند. در این میان، بسیاری از طرح های بازآفرینی شهری عمدتا بر بهسازی فیزیکی تمرکز داشته و کمتر به ابعاد اجتماعی به ویژه سرمایه اجتماعی توجه کرده اند. در حالی که کاهش اعتماد اجتماعی، ضعف مشارکت شهروندی و تضعیف روابط همسایگی در این محلات، چالشی اساسی در تحقق توسعه پایدار شهری محسوب می شود. هدف: هدف این پژوهش، تحلیل نقش بازآفرینی شهری در ارتقای سرمایه اجتماعی محلات فرسوده شهری است. در این راستا، تلاش شده است تا تاثیر بازآفرینی شهری بر مولفه های سرمایه اجتماعی شامل اعتماد اجتماعی، مشارکت اجتماعی، تعاملات همسایگی و حس تعلق مکانی مورد بررسی و تبیین قرار گیرد. روش شناسی: این تحقیق به لحاظ ماهیت پژوهش، از نوع تحقیقات کیفی است. پژوهش حاضر در قالب بخش هایی با عنوان مبانی نظری ارائه شده و از این رو روش شناسی آن در دسته پژوهش های کاربردی توصیفی و تحلیلی قرار می گیرد. در بخش مبانی نظری، از شیوه مطالعات کتابخانه ای برای گردآوری اطلاعات استفاده شده است. داده ها از طریق بررسی منابع معتبر داخلی و خارجی شامل کتاب ها، مقالات علمی و اسناد مرتبط گردآوری شده و سپس به صورت توصیفی تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته اند. نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان می دهد که بازآفرینی شهری، در صورت توجه به ابعاد اجتماعی در کنار مداخلات کالبدی، می تواند نقش موثری در ارتقای سرمایه اجتماعی محلات فرسوده ایفا کند. بهبود فضاهای شهری، تقویت زیرساخت های اجتماعی و افزایش مشارکت شهروندان، از مهم ترین عوامل موثر در افزایش اعتماد اجتماعی، تعاملات همسایگی و حس تعلق مکانی هستند. در نتیجه، موفقیت بازآفرینی شهری بیش از هر چیز وابسته به رویکردی جامع و اجتماع محور است که بتواند هم زمان به ابعاد کالبدی و اجتماعی توجه داشته باشد.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی شهری ، سرمایه اجتماعی ، محلات فرسوده شهری ، مشارکت اجتماعی ، کیفیت زندگی شهری