تحلیل مولفه های کاهش خطرپذیری زلزله در بازآفرینی بافت های فرسوده (مطالعه موردی: منطقه ۱۲ تهران)

بافت های فرسوده شهری به دلیل ویژگی های کالبدی نامناسب، تراکم بالا و ضعف زیرساخت ها، از جمله آسیب پذیرترین فضاهای شهری در برابر مخاطرات طبیعی به ویژه زلزله محسوب می شوند. بازآفرینی شهری در این بافت ها، در صورت فقدان رویکردی مبتنی بر مدیریت ریسک، می تواند به بازتولید خطرپذیری و افزایش خسارات بالقوه در آینده منجر شود. منطقه ۱۲ شهر تهران به عنوان یکی از قدیمی ترین و متراکم ترین مناطق شهری، نمونه ای شاخص برای بررسی چالش های کاهش خطرپذیری زلزله در فرآیند بازآفرینی به شمار می رود. پژوهش حاضر با هدف تحلیل مولفه های موثر بر کاهش خطرپذیری زلزله در بازآفرینی بافت های فرسوده انجام شده و تلاش دارد با رویکردی تحلیلی، ابعاد کلیدی مدیریت ریسک زلزله را در این فرآیند شناسایی کند. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی است و داده ها با استفاده از مطالعات اسنادی، مرور ادبیات پژوهش و بررسی تجارب مرتبط با بازآفرینی شهری و مدیریت ریسک گردآوری شده اند. مولفه های کالبدی، مدیریتی و برنامه ریزی به عنوان محورهای اصلی کاهش خطرپذیری مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که مولفه هایی نظیر کیفیت ساخت وساز، بهبود زیرساخت های شهری، ساماندهی الگوی دسترسی و یکپارچگی سیاست های مدیریتی، نقش تعیین کننده ای در کاهش خطرپذیری زلزله در بافت های فرسوده دارند. نتایج این پژوهش بر ضرورت تلفیق رویکرد بازآفرینی شهری با مدیریت ریسک زلزله تاکید کرده و می تواند به عنوان مبنایی برای تصمیم گیری و سیاست گذاری در بافت های فرسوده شهری مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی شهری ، بافت های فرسوده ، کاهش خطرپذیری زلزله ، مدیریت ریسک ، منطقه ۱۲ شهر تهران