هوش مصنوعی در خدمت یاددهی و یادگیری: تحلیل فرصت ها چالش ها و الزامات تحول دیجیتال در آموزش

ظهور فناوری های هوش مصنوعی، به ویژه سامانه های یادگیری تطبیقی و مدل های زبانی مولد، فرآیندهای یاددهی-یادگیری را در آستانه یک تحول بنیادین قرار داده است. این پژوهش با هدف واکاوی تجربه زیسته معلمان از به کارگیری ابزارهای هوش مصنوعی در کلاس درس، در پی پاسخ به این پرسش است که این فناوری ها چگونه نقش معلم، تعامل دانش آموز با محتوا، و کیفیت یادگیری را بازتعریف می کنند و با چه چالش ها و الزاماتی همراه اند. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و از نوع پدیدارشناسی توصیفی انجام شده و داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با معلمانی که از ابزارهای هوش مصنوعی در تدریس بهره می گیرند گردآوری و با روش تحلیل مضمون بررسی شده اند. یافته ها در قالب شش مقوله اصلی شامل شخصی سازی مسیر یادگیری، کاهش بار اداری و آزادسازی زمان معلم، بازتعریف نقش معلم از انتقال دهنده دانش به تسهیلگر، نگرانی های مربوط به صحت و اعتبار محتوای تولیدشده، ملاحظات اخلاقی و حریم خصوصی داده های دانش آموزان، و خطر تشدید شکاف دیجیتال صورت بندی شده است. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی نه جایگزینی برای معلم، بلکه ابزاری قدرتمند برای تقویت آموزش است، مشروط بر آنکه با سواد دیجیتال معلمان، زیرساخت عادلانه و چارچوب های اخلاقی روشن همراه شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی در آموزش ، یاددهی-یادگیری ، شخصی سازی یادگیری ، سواد دیجیتال معلم ، تحول دیجیتال.