نقش مخچه در پردازش شناختی و کنترل رفتاری: مروری نظام مند بر اختلالات و پیامدهای آسیب مخچه ای

زمینه و هدف: مخچه به طور سنتی به عنوان مرکز هماهنگی های حرکتی شناخته می شد، اما شواهد نوین عصب روان شناسی نشان می دهند این ساختار نقش کلیدی در تنظیم پردازش های شناختی و کنترل رفتاری ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف مرور نظام مند نقش مخچه در ابعاد شناختی و رفتاری و تحلیل پیامدهای ناشی از آسیب های آن انجام شد. روش شناسی: این مطالعه از نوع مروری نظام مند است. با جستجوی جامع در پایگاه های اطلاعاتی PubMed، Scopus، ScienceDirect،SID و Magiran بین سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۶ و بر اساس پروتکل PRISMA، تعداد ۲۸ مقاله معتبر که واجد معیارهای ورود بودند انتخاب و مورد تحلیل کیفی قرار گرفتند. یافته ها: تحلیل داده ها نشان داد که مخچه از طریق مدارهای قشری-مخچه ای (Cerebro-cerebellar loops) با بخش های پیش پیشانی و لیمبیک در ارتباط است. آسیب به مخچه موجب بروز اختلال در عملکردهای اجرایی، بازداری رفتاری، استدلال انتزاعی، پردازش زبان و بدتنظیمی هیجانی می شود که در قالب «سندرم شناختی-عاطفی مخچه» نمود می یابد. نتیجه گیری: مخچه نقش تعدیل کننده و شتاب دهنده در پردازش های شناختی و رفتاری دارد. شناخت پیامدهای آسیب مخچه ای به بالینگران کمک می کند تا در ارزیابی و طراحی مداخلات توان بخشی عصب روان شناختی، این ساختار را مد نظر قرار دهند.

کلیدواژه ها:

مخچه ، پردازش شناختی ، کنترل رفتاری ، آسیب مخچه ای ، عصب روان شناسی.