ارزیابی الگوی یکپارچه توانمندسازی روان شناختی درگروه های آسیب پذیر شهری: کودکان کار، زنان سرپرست خانوار، متکدیان و معتادان متجاهر

آسیب های اجتماعی شهری از مهم ترین چالش های جوامع معاصر به شمار می روند و گروه هایی مانند کودکان کار، زنان سرپرست خانوار، متکدیان و معتادان متجاهر را با مجموعه ای از مشکلات روان شناختی، اجتماعی و اقتصادی مواجه می کنند. استمرار این شرایط می تواند احساس خودکارآمدی، امید به آینده، عزت نفس، تاب آوری و مشارکت اجتماعی افراد را کاهش داده و زمینه تداوم چرخه آسیب را فراهم سازد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی الگوی یکپارچه توانمندسازی روان شناختی در گروه های آسیب پذیر شهری و شناسایی مولفه های مشترک و اختصاصی موردنیاز این گروه ها انجام شده است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه و تحلیل مبانی نظری و یافته های پژوهش های مرتبط با توانمندسازی روان شناختی و آسیب های اجتماعی است. در الگوی پیشنهادی، توانمندسازی فرایندی چندبعدی در نظر گرفته شده که مولفه هایی همچون افزایش خودکارآمدی، تقویت عزت نفس، ارتقای تاب آوری، آموزش مهارت های مقابله ای، توسعه حمایت اجتماعی، تقویت مهارت های ارتباطی، افزایش مشارکت اجتماعی و ایجاد زمینه استقلال اقتصادی را دربرمی گیرد. یافته های تحلیلی نشان می دهد که رویکردهای صرفا حمایتی یا مداخلات تک بعدی، پاسخگوی پیچیدگی مسائل این گروه ها نیستند و اثربخشی پایدار مستلزم پیوند خدمات روان شناختی با حمایت اجتماعی، آموزش، بازتوانی اقتصادی و مشارکت جامعه است. بر این اساس، الگوی یکپارچه پیشنهادی می تواند چارچوبی برای طراحی و ارزیابی مداخلات چندسطحی و متناسب با ویژگی های هر گروه آسیب پذیر فراهم سازد و زمینه حرکت از رویکرد صرفا آسیب محور به رویکرد توانمندساز را در مدیریت آسیب های اجتماعی شهری تقویت کند.

کلیدواژه ها:

توانمندسازی روان شناختی ، گروه های آسیب پذیر شهری ، کودکان کار ، زنان سرپرست خانوار ، متکدیان ، معتادان متجاهر ، تاب آوری ، حمایت اجتماعی ، آسیب های اجتماعی.