تطبیق بنیان های معنای زندگی در غزلیات خواجوی کرمانی با نظریه معنادرمانی ویکتور فرانکل

در روزگار کنونی که جوامع با بجران های هویتی، معنایی و عاطفی متعددی رو به و هستند، بازخوانی میراث ادبی و عرفانی ایران از منظرهای نوین نه تنها ضرورتی علمی، بلکه نیازی اجتماعی است؛ پژوهش حاضر با رویکردی تطبیقی و میان-رشته ای به تحلیل بنیان های معنای زندگی در غزلیات خواجوی کرمانی می پردازد و در پی آن است تا نشان دهد که ساختار معنابخشی شعر او چگونه با الگوی سه گانه معنادرمانی ویکتور فرانکل- ارزش های خلاق، تجربی و نگرشی و در نهایت معنای غایی قابل تطبیق است. روش کار، تحلیل محتوای کیفی با تکیه بر تطبیق مفهومی در ادبیات تطبیقی است. این پژوهش نشان می-دهد که شعر خواجوی کرمانی واجد مجموعه ای از ارزش های خلاق، تجربی و نگرشی است؛ در بعد خلاق، نوآوری های زبانی، تصویرپردازی های نقاشانه، برجستگی های موسیقیایی و نقش او در شکل گیری غزل تلفیقی، موجب تمایز خواجو و تاثیرگذاری او بر شاعرانی چون حافظ شده است. ارزش های تجربی، در وفاداری و یکتایی عشق، تاکید بر جمال معشوق، تقدم قرب معنوی بر قرب صوری نمود می یابند. در بعد نگرش نیز، پذیرش رنج و تبدیل آن به امید، تاکید بر اراده، باور به گذرایی زندگی و رهایی از سلطه نفس از مهم ترین مولفه های شعر او هستند. مهم تر آنکه نظام فکری خواجو در نهایت به سوی معنای غایی پیش می رود؛ مفهومی که در شعر او با شناختن رسالت وجودی انسان و تلاش برای یافتن حقیقت ادامه پیدا می کند و در نهایت پس از فنای از خود به وصال می انجامد.

کلیدواژه ها:

معنای زندگی ، خواجوی کرمانی ، ویکتور فرانکل ، ادبیات تطبیقی ، معنای غایی