نقش حکمرانی خوب در اثرگذاری رانت نفت و مالیات کربن بر توسعه پایدار در ایران (رویکرد QARDL)

توسعه پایدار به عنوان یکی از مهمترین اهداف اقتصادی، در کشورهای برخوردار از رانت نفت همچون ایران به عوامل نهادی از قبیل حکمرانی خوب و تصمیمات سیاستی دولت ها همچون برقراری مالیات کربن بستگی دارد. با این وجود، تحلیل نقش حکمرانی خوب در اثرگذاری رانت نفت و مالیات کربن بر توسعه پایدار، در ایران، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. مقاله حاضر، با هدف پوشش این خلا مطالعاتی در ایران طی دوره زمانی ۴: ۱۴۰۲- ۱: ۱۳۷۵، با استفاده از روش خودتوضیحی با وقفه های توزیعی چندکی، که امکان بررسی روابط غیرخطی و نامتقارن را در چندک های مختلف فراهم می کند، انجام شده است. بر اساس نتایج بلندمدت حکمرانی خوب، رانت نفت و مالیات کربن در چندک های پایین، میانی و بالا، اثر مثبت بر توسعه پایدار داشته اند، درحالیکه متغیر تعاملی حکمرانی خوب و رانت نفت در هر سه چندک و متغیر تعاملی حکمرانی خوب و مالیات کربن در چندک میانی و بالا، اثر منفی داشته اند. براساس اثر نهایی در چندک پایین (میانی) گذر حکمرانی خوب از حد آستانه ۵۸/۰ (۷۴/۰)، باعث منفی شدن تاثیر رانت نفت بر توسعه پایدار می شود. این امر، نشان می دهد که رسیدن حکمرانی خوب به حد مشخص، با کاستن رانت جویی و تحکیم بنیان های زیرساختی، جامعه را به تولید سایر کالاها و کاهش وابستگی به نفت سوق داده است. بنابراین، دستیابی به توسعه پایدار، مستلزم مدیریت بهینه رانت نفت، برقراری مالیات کربن و بهبود حکمرانی خوب می باشد.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار ، حکمرانی خوب ، رانت نفت ، مالیات کربن ، الگوی خودتوضیحی با وقفه های توزیعی چندکی