امکان سنجی استحصال آب باران از سطوح عایق جهت آبیاری تکمیلی مزرعه گل محمدی (مطالعه موردی: ایستگاه تحقیقات کشاورزی اسماعیل آباد، قزوین)

استحصال آب باران از سطوح عایق یک فناوری ساده و کم هزینه است که می تواند به عنوان مکمل منابع آب موجود به کار رود، به ویژه در مناطقی که آب کم تری در دسترس است. عوامل متعددی در تعیین قابلیت اطمینان سامانه های استحصال آب باران موثر هستند و سازه هایی که متناسب با الگوهای آب و هوایی محلی طراحی شده اند، قابلیت اطمینان در دوره بهره برداری را بهبود می بخشند. تحقیق حاضر در محل ایستگاه تحقیقات کشاورزی اسماعیل آباد استان قزوین باهدف امکان سنجی تامین بخشی از آب مورد نیاز مزرعه چهار هکتاری گل محمدی، از طریق سطوح آبگیر باران انجام شده است. در این پژوهش با توجه به استفاده صرف از رواناب ناشی از سقف سوله ها، دبی بیشینه قابل استحصال از سطوح عایق با روش استدلالی برآورد شد. هم چنین نیاز آبی مزرعه گل محمدی، با استفاده از نرم افزار CROPWAT و بر اساس آمار ۱۰ ساله ایستگاه هواشناسی اسماعیل آباد، برآورد شد. نتایج پژوهش بیانگر آن است که حجم کل باران جمع آوری شده از سطوح عایق به مساحت ۷۷۳۴ مترمربع، ۲۶۰۶ مترمکعب در سال بوده که این میزان آب استحصالی از سطوح عایق در صورت ذخیره سازی مناسب، حدود ۲۰ درصد نیاز آبی مزرعه چهار هکتاری گل محمدی را تامین خواهد نمود. هم چنین با توجه به هیدرومدول آب مصرفی مزرعه گل محمدی، حجم آب استحصالی از سطوح عایق تامین کننده نیاز آبی یک مزرعه ۸۳۰۰ مترمربعی گل محمدی خواهد بود. این حجم آب استحصالی نشان دهنده بیشینه پتانسیل سطوح آبگیر باران جهت تامین نیاز آبی مزرعه، می باشد. در یک رویکرد کلی می توان اشاره نمود سامانه های جمع آوری آب باران به دلیل اجرای عملیات جمع آوری آب باران در یک محدوده نسبتا کوچک، نیاز به محاسبه دقیق حجم رواناب استحصالی و حجم مخزن ذخیره آب دارند. برآورد احجام مخزن ذخیره آب در سامانه های استحصال آب باران را می توان به میزان بارش سالانه، الگوی زمانی بارش، ابعاد سطوح آبگیر باران (به ویژه مساحت سقف ها)، نیاز آبی گیاه و الگوی زمانی مصرف آب در مزرعه، مرتبط دانست.

کلیدواژه ها:

Optimization of water consumption ، CROPWAT ، water resources ، water requirement ، Qazvin ، بهینه سازی مصرف آب ، کراپ وات ، منابع آب ، نیاز آبی ، قزوین.