<span lang="AR-SA">ارزیابی تطبیقی ظرفیت تهویه، کیفیت ریزاقلیم و شرایط حرارتی ناحیه رشد گیاه در سامانه های تهویه طبیعی مبتنی بر شناوری حرارتی و بادمحور تحت اقلیم گرم و خشک اهواز

تهویه طبیعی یکی از مهم ترین راهکارهای کنترل ریزاقلیم ناحیه کشت و کاهش مصرف انرژی در گلخانه ها است، اما ارزیابی عملکرد آن غالبا بر اساس نرخ تعویض هوا انجام می شود و تاثیر آن بر شرایط واقعی ناحیه رشد گیاه کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در این پژوهش، عملکرد دو سامانه تهویه طبیعی مبتنی بر باد غالب و تقویت شده با دودکش خورشیدی دیواری در یک گلخانه واقع در اقلیم گرم و خشک اهواز با استفاده از شبیه سازی سه بعدی دینامیک سیالات محاسباتی مقایسه شد. تحلیل ها برای ماه های اسفند، فروردین و مهر و تحت شرایط واقعی دما، تابش خورشیدی و باد منطقه انجام گرفت. نتایج نشان داد سامانه بادمحور با میانگین نرخ تعویض هوا ۳۶/۵ بار در ساعت، ظرفیت تهویه بیشتری نسبت به سامانه مجهز به دودکش خورشیدی با ۷۵/۱ بار در ساعت فراهم می کند. با این حال، سامانه مجهز به دودکش خورشیدی با ایجاد جریان جهت دار و پایدار، نواحی رکود و بازچرخش هوا را کاهش داده و موجب شکل گیری یک لایه بندی حرارتی مطلوب در فضای گلخانه شد. در نتیجه، میانگین دمای سایه بان گیاهی از ۹۳/۳۸ به ۹۶/۳۶ درجه سلسیوس کاهش یافت، شاخص یکنواختی دما از ۷۵/۰ به ۹۱/۰ و شاخص اثربخشی کاهش دمای ناحیه رشد گیاه از ۱۴/۰ به ۵۴/۰ افزایش پیدا کرد. همچنین بازده حرارتی متوسط دودکش خورشیدی ۶۳/۶ درصد محاسبه شد. یافته ها نشان دادند که نرخ تعویض هوا به تنهایی معیار مناسبی برای ارزیابی موفقیت سامانه های تهویه طبیعی نیست و کیفیت ریزاقلیم ناحیه کشت و شرایط حرارتی ناحیه رشد گیاه باید همزمان مورد توجه قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

تهویه طبیعی ، دودکش خورشیدی ، دینامیک سیالات محاسباتی(CFD) ، ریزاقلیم گلخانه ، گلخانه پایدار