اولویت بندی سیل خیزی واحدهای هیدرولوژیک با استفاده از مدل MACBETH مطالعه موردی: حوضه آبریز ورزقان چای

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 29

فایل این مقاله در 21 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_HYD-13-48_005

تاریخ نمایه سازی: 18 مهر 1405

چکیده مقاله:

این پژوهش با هدف شناخت دقیق پتانسیل سیل خیزی در واحدهای هیدرولوژیک حوضه آبریز ورزقان چای و ارائه راهکارهای مدیریتی کارآمد، با بهره گیری از مدل تصمیم گیری چندمعیاره MACBETH انجام شد. به منظور انجام این پژوهش، ۱۴ شاخص ژئومورفومتریک و اقلیمی برای تحلیل و ارزیابی میزان سیل خیزی زیرحوضه ها مورد بررسی قرار گرفت. این شاخص ها شامل مساحت، تعداد و رتبه آبراهه ها، طول آبراهه، تراکم و بافت زهکشی، شماره نفوذ، تناوب آبراهه، ضریب فشردگی، نسبت مدور بودن، ضریب شکل، میزان برجستگی، شیب و بارش می باشند. نتایج وزن دهی نهایی نشان داد که زیرحوضه های شماره ۵، ۱۱ و ۲ به ترتیب با ضرایب ۲۶۴/۰، ۱۸۴/۰ و ۱۴۵/۰ بیشترین وزن را داشته و در نتیجه از بالاترین حساسیت سیل خیزی برخوردارند. در مقابل، زیرحوضه شماره ۷ با ضریب ۰۰۵۴/۰ کمترین وزن را به خود اختصاص داده و کمترین میزان حساسیت به سیل را نشان می دهد. از مجموع ۱۲ زیرحوضه ، به ترتیب ۳ زیرحوضه در طبقه «خیلی زیاد»، ۲ زیرحوضه در طبقه «زیاد»، ۲ زیرحوضه در طبقه «متوسط»، ۲ زیرحوضه در طبقه «کم» و ۳ زیرحوضه در طبقه «خیلی کم» از نظر حساسیت به سیل خیزی قرار دارند. یافته های مکانی نشان می دهد که در حدود ۸۳/۲۶۸ کیلومترمربع از سطح حوضه در طبقات «زیاد» و «خیلی زیاد» قرار گرفته است که معادل ۶۶ درصد کل مساحت حوضه می باشد. همچنین، ۴/۲۷ کیلومتر مربع از اراضی حوضه در طبقه «متوسط» قرار دارد که ۷/۶ درصد مساحت کل حوضه است. در مقابل، حدود ۰۹/۹۸ کیلومترمربع در طبقات «کم» و «خیلی کم» واقع شده که در مجموع ۰۶/۲۴ درصد منطقه مورد مطالعه را شامل می شود.

کلیدواژه ها:

نویسندگان

معصومه رجبی

استاد گروه ژئومورفولوژی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

داود مختاری

استادگروه ژئومورفولوژی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز

لی لی اصل محمدی

دانشجوی مقطع دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Akbari Bavil, A., Erfanian, M., & Beigi Heydarloo, H. (۲۰۲۵). ...
  • Akrami Moghadam, B., Ilkhani Pourzinali, R., & Nik Mehr, S. ...
  • Aksoy, H., Kirca, V. S. O., Burgan, H. I., & ...
  • Alam, A., Ahmed, B., & Sammonds, P. (۲۰۲۱). Flash flood ...
  • Alizadeh, A. (۲۰۰۶). Principles of applied hydrology (۲۶th ed.). Imam ...
  • Azami Babani, B., Momipour, M., & Azari, A. (۲۰۱۸). Flood ...
  • Bana e Costa, C. A., De Corte, J. M., & ...
  • Bana e Costa, C. A., De Corte, J. M., & ...
  • Bana e Costa, C. A., & Vansnick, J. C. (۱۹۹۴). ...
  • Bisht, S., Chaudhry, S., Sharma, S., & Soni, S. (۲۰۱۸). ...
  • Chorley, R. J. (۱۹۶۹). Introduction to fluvial processes. Methuen ...
  • Chowdary, V. M., Chakraborthy, D., Jeyaram, A., Murthy, Y. K., ...
  • Das, S. (۲۰۱۸). Geomorphic characteristics of a bedrock river inferred ...
  • Detoni, M. (۱۹۹۶). Application of multi-criteria methodology for decision support ...
  • Doocy, S., Daniels, A., Packer, C., Dick, A., & Kirsch, ...
  • Dunne, T., & Leopold, L. B. (۱۹۷۸). Water in environmental ...
  • Faramarzi, H., Hosseini, S. M., Pourghasemi, H. R., & Farnaghi, ...
  • Gharib, M., Motamed Vaziri, B., & Ahmadi, H. (۲۰۱۸). A ...
  • Gregory, K. J., & Walling, D. E. (۱۹۷۳). Drainage basin ...
  • Guhathakurta, P., Sreejith, O. P., & Menon, P. A. (۲۰۱۱). ...
  • Hejazi, S. A., & Loghmannia, K. (۲۰۱۳). Temporal and spatial ...
  • Horton, R. E. (۱۹۴۵). Erosional development of streams and their ...
  • Islam, A. R. M. T., Talukdar, S., Mahato, S., Kundu, ...
  • Karande, P., & Chakraborty, S. (۲۰۱۳). Using MACBETH method for ...
  • Karande, P., & Chakraborty, S. (۲۰۱۴). A facility layout selection ...
  • Mahmood, Sh., & Rahman, A. (۲۰۱۹). Flash flood susceptibility modeling ...
  • Mahmoudzadeh, H., Yari, F., & Vahedi, A. (۲۰۱۷). Application of ...
  • Mohammadi, A., Gemini, D., & Atash Bahar, R. (۲۰۲۵). Identification ...
  • Nag, S. K. (۱۹۹۸). Morphometric analysis using remote sensing techniques ...
  • Natarajan, S., & Radhakrishnan, N. (۲۰۲۰). An integrated hydrologic and ...
  • Negahban, S., & Marhamat, M. (۲۰۲۴). Flood hazard zoning in ...
  • Obeidat, M., Awawdeh, M., & Al‐Hantouli, F. (۲۰۲۱). Morphometric analysis ...
  • Pathan, A. I., Agnihotri, P. G., Said, S., & Patel, ...
  • Patton, P. C., & Baker, V. R. (۱۹۷۶). Morphometry and ...
  • Prasad, R. N., & Pani, P. (۲۰۱۷). Geo-hydrological analysis and ...
  • Rahimpour, T. (۲۰۱۷). Analysis of spatial changes in flood and ...
  • Rajabi, M., Roustaei, Sh., & Barzekar, M. (۲۰۱۲). Measuring the ...
  • Razavi, A. (۲۰۰۸). Principles of determining water resources privileges (۱st ...
  • Rezaei Moghaddam, M. H., Hejazi, S. A., Valizadeh Kamran, Kh., ...
  • Roustaei, Sh., Mousavi, R., & Alizadeh Gorji, Gh. (۲۰۱۷). Preparing ...
  • Saeedi, A. (۲۰۲۱). Zoning of flood risk in Fariman County ...
  • Sarai, B., Talebi, A., Mazedi, A., & Parvizi, S. (۲۰۱۹). ...
  • Sarker, S., & Leta, O. T. (۲۰۲۵). Review of watershed ...
  • Singh, P., Gupta, A., & Singh, M. (۲۰۱۴). Hydrological inferences ...
  • Smith, K., & Ward, R. (۱۹۹۸). Floods: Physical processes and ...
  • Strahler, A. N. (۱۹۵۲). Hypsometric (area–altitude) analysis of erosional topography. ...
  • Termeh, S. V. R., Kornejady, A., Pourghasemi, H. R., & ...
  • Víg, B., Fábian, S. Á., Czigány, S., Pirkhoffer, E., Halmai, ...
  • Wahba, M., Essam, R., El-Rawy, M., Al-Arifi, N., Abdalla, F., ...
  • Wang, L., Cui, Sh., Tang, J., Fang, L., Fang, X., ...
  • Zali, M., Soleimani, K., Habibnejad Roshan, M., & Miriaghoubzadeh, M. ...
  • نمایش کامل مراجع