تاملی در زبان ارجاعی شکوائیه ها با تکیه بر شکوائیه ای از راحه الصدور

هنگام مواجهه با متن ادبی، آنچه مفروض تلقی می شود و ارج و ارزش اصلی متن را تقویت می کند، شاخصه های ادبی آن است اما غنایی بودن، مبحثی محتوایی است و متن غنایی با توسل به شاخصه های زبان ادبی بر کیفیت تاثیر خود می افزاید. با وجود این، متون غنایی فاقد ویژگی های ادبی، کمابیش نادیده گرفته می شوند. در میان اقسام کلام غنایی، شکوائیه بیشترین مقارنت را با واقعیت طلب می کند و اساسا شکوائیه ای که موضوع آن شکایت از امری خیالی باشد، وجاهتی از منظر شکوائیه بودن برای مخاطب نخواهد داشت. این داوری در مورد شکوائیه های سیاسی از استواری بیشتری برخوردار است. بر این اساس، به نظر می رسد به منظور گشایش باب تحقیق در حوزه زبان غیرادبی متون غنایی و یا آنچه اصطلاحا زبان ارجاعی خوانده می شود، شکوائیه پژوهی انتخاب مناسبی باشد. سوال این است که در شکوائیه به عنوان یک نوع غنایی، زبان ارجاعی چه جایگاهی دارد؟ در این پژوهش، شکوائیه ای سیاسی از متن راحه الصدور راوندی برگزیده  و کیفیت نگاهداشت جنبه ارجاعی زبان این قطعه بررسی شده است. بررسی ها نشان می دهد که قالب نثر در اتخاذ زبان ارجاعی برای شکایت، زمینه مساعدتری نسبت به شعر دارد لیکن به گمان ما اصل در پیشبرد این رویکرد، هویت واقع گرایانه شکوائیه است. همین هویت واقع گرایانه موجب شده است که راوندی، از عناصر بدیعی بلاغت چشم بپوشد و از عناصر بیانی، تنها به مواردی قلیل، و مهم تر از آن، کمرنگ و ناموثر اکتفا کند و هرچه بیشتر بر دلالت مستقیم و یک به یک لفظ و معنی اهتمام داشته باشد.

کلیدواژه ها:

ادب غنایی ، شکوائیه ، زبان ارجاعی ، راحه الصدور ، راوندی