آسیب شناسی ترجمه افعال در برگردان فارسی حداد عادل از قرآن کریم بر اساس گرایش های ریخت شکنانه آنتوان برمن

ترجمه متون دینی و مذهبی همانند قرآن کریم، نهج البلاغه و صحیفه سجادیه به دلیل حجم بالای معتقدان و خوانندگان آن ها، از منظر نظریه ­های جدید فن ترجمه، قابل تامل و توجه است. نظریات مختلفی در باب ترجمه وجود دارد که هر یک به منظور رفع آسیب های ترجمه، ساختاری را ارائه می­ دهند. یکی از آن نظریات، نظریه متن محور انتوان برمن است. "آنتوان برمن"، مترجم، نظریه­ پرداز، فیلسوف و تاریخ­ نگار معاصر فرانسه در علم ترجمه است که تحت تاثیر فلسفه، نگاهی نو به ترجمه­ شناسی و مطالعات ترجمه دارد. او از نظریه ­پردازان مبدا گرایی است که نظریه "گرایش های ریخت شکنانه" را پی ریزی کرده است. وی درجایگاه مترجم و نظریه پرداز توجه ویژه­ای به متن مبدا دارد و معتقد است مترجم باید از جهت شکل و محتوا، مقید و وفاداربه متن مبدا باشد. او از جمله نظریه­ پردازان مبدا­گرایی است که با گرایش متداول بومی ­سازی و تقبیح بیگانه سازی در فرایند ترجمه به شدت مخالفت کرده است. یکی از چالش ­های ترجمه عربی به فارسی، ترجمه افعال و جنبه ­های مختلف آن از منظر زمان، صیغه فعل، لزوم و تعدی، معلوم و مجهول، نون تاکید، ترجمه معنای فعل و ...، است؛ چراکه مترجم باید دقیق ترین معادل یابی را با در نظر گرفتن غرض گوینده، داشته باشد و برخی مترجمان در این مجال دچار مشکل می ­شوند. پژوهش حاضر درصدد است به روش توصیفی_تحلیلی ترجمه افعال را در ترجمه حداد عادل با تاکید بر نظریه آنتوان برمن، مورد نقد و تحلیل قرار دهد. در این جستار از میان سیزده مولفه نظریه گرایش ­های ریخت­ شکنانه، تنها برخی مولفه­ ها مانند عقلایی ­سازی، شفاف ­سازی و ...  را که از مهم ترین مولفه­ های چشم گیر در این ترجمه هستند انتخاب شده و بر ترجمه افعال تطبیق داده شده است؛ تا بدین وسیله میزان وفاداری مترجم نسبت به متن اصلی تعیین گردد. تامل در ساختار و محتوای ترجمه حداد عادل، نشان می­ دهد که وی در موارد بسیاری از معیارها و مختصات زبان مبدا، ناخواسته، خارج شده و انتقال پیام آیات، زیبایی بیان و آراسته­ سازی، و تفاخرگرایی اولویت نخست ترجمه وی گشته است و امانت و وفاداری به متن مبدا، تحت ­الشعاع شیوایی بیان قرار گرفته است. به­ طور کلی، اشکالات ترجمه حدادعادل از منظر افعال، غالبا ساختاری، به­ ویژه در ساختار صرفی - نحوی است که نیازمند بازنگری و اصلاحات اساسی است.

کلیدواژه ها:

Holy Qur’an Translation ، Gholam-Ali Haddad Adel ، Verb Translation ، Translation Pathology ، Translation Embellishment ، Antoine Berman ، ترجمه قرآن کریم ، حداد عادل ، ترجمه افعال ، آسیب شناسی ترجمه ، تفاخرگرایی ترجمه ، آنتوان برمن