تحلیل و ارائه مولفه های استاد اثربخش در تربیت معلمان با رویکرد گراندد تئوری

پیشینه و اهداف: در نظام آموزش معلمان، استادان نقش محوری در فرایند تربیت و توانمندسازی دانشجومعلمان ایفا می کنند. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل مولفه های استاد اثربخش در تربیت معلمان و تاثیر آن ها بر ارتقای شایستگی های حرفه ای دانشجومعلمان، انجام شده است. روش ها : این پژوهش از نوع کیفی بوده و با رویکرد نظریه زمینه ای انجام شد. داده ها از تجارب ۲۷ دانشجومعلم در پردیس های استان البرز در سال تحصیلی ۱۴۰۳ جمع آوری شد. برای تحلیل داده ها از نرم افزار MAXQDA ۲۴ استفاده گردید و فرآیند سه مرحله ای کدگذاری باز، محوری و انتخابی به کار گرفته شد. در نهایت ۱۲۴ کد اولیه در قالب ۱۸ مقوله اصلی سازمان دهی گردید. یافته ها:: نتایج نشان داد که اثربخشی استادان به سه دسته عوامل اصلی وابسته است: عوامل علی شامل ویژگی های شخصیتی، تسلط علمی، مهارت های تدریس و مدیریت کلاس است. عوامل زمینه ای به تعامل مثبت با دانشجومعلمان، شناخت نیازهای آنان و ابعاد روانشناختی یادگیری، پویا اشاره دارد. همچنین، عوامل مداخله گر نظیر نوآوری در روش های تدریس، ارائه بازخورد سازنده و مسئولیت پذیری استادان نقش مهمی در این زمینه ایفا می کنند. استادان اثربخش با طراحی برنامه های آموزشی مبتنی بر نیازهای دانشجومعلمان، ایجاد انگیزه در یادگیری و توانمندسازی آنان، زمینه را برای ارتقای شایستگی های حرفه ای و آماده سازی دانشجومعلمان برای ورود به حرفه معلمی فراهم می کنند. نتیجه گیری:: مقوله مرکزی پژوهش تحت عنوان «تدریس همه جانبه و توانمندساز» شناسایی شد که مدلی مفهومی برای ارتقای عملکرد استادان در فرایند تربیت معلمان ارائه می دهد که می تواند در طراحی برنامه های تربیت معلم و بهبود کیفیت آموزشی اثربخش باشد

کلیدواژه ها:

اساتید اثربخش ، شایستگی های حرفه ای ، محیط های یادگیری ، نظام آموزش معلمان ، نظریه زمینه ای