ارزیابی حساسیت زمین لغزش با استفاده از مدل CRITIC در حوضه آبریز لنبران چای شهرستان ورزقان

تهیه نقشه وقوع خطر زمین لغزش، ابزاری اساسی برای فعالیت های مدیریت بحران در حوضه های آبریز است. حوضه آبریز لنبران چای در سمت ضلع شرقی رودخانه اهرچای واقع شده است. مساحت این حوضه ۸۲۲۶ هکتار می باشد و سرشاخه اصلی رودخانه اهرچای محسوب می شود. هدف اصلی پژوهش حاضر شناسایی عوامل موثر در وقوع این پدیده و پهنه بندی نواحی مستعد زمین لغزش در حوضه آبریز لنبران چای می باشد. بدین منظور، با بهره گیری از ویژگی های طبیعی، انسانی و مورفولوژیکی، ۹ عامل کلیدی شامل فاصله از آبراهه، لیتولوژی، نوع خاک، شیب، جهت شیب، طبقات ارتفاعی، بارش، کاربری اراضی و فاصله از راه های ارتباطی مورد استفاده قرار گرفت. سپس، با بهره گیری از مدل تصمیم گیری چندمعیاره CRITIC، ارزیابی و پهنه بندی خطر وقوع زمین لغزش در حوضه آبریز لنبران چای انجام گردید. نتایج نشان می دهد که عامل شیب بیشترین وزن را داشته و فاصله از آبراهه و لیتولوژی در رتبه های بعدی قرار دارند. همچنین نتیجه بررسی میزان دقت و کارایی مدل CRITIC نشان داد که این مدل به ترتیب با ضرایب ۸۹.۱۳ و ۸۳.۳ برای داده های آموزشی و اعتبارسنجی، عملکرد خوبی در تهیه نقشه پهنه بندی زمین لغزش داشته است.

کلیدواژه ها:

حساسیت زمین لغزش ، مدل CRITIC ، تصمیم گیری چندمعیاره ، ارزیابی خطر زمین لغزش ، شمال غرب ایران