تاثیر کاهش تراز آب دریای خزر بر عملیات دریایی مرزبانی مازندران

زمینه و هدف: دریای خزر به عنوان بزرگ ترین دریاچه جهان، در سال های اخیر دست خوش نوسانات قابل توجهی در تراز آب شده است. کاهش تراز آب این پهنه، پیامدهای گسترده ای بر فعالیت های اقتصادی، زیست محیطی و زیرساخت های ساحلی داشته است. با توجه به اهمیت راهبردی مرزبانی دریایی در تامین امنیت سواحل مازندران، تحقیق حاضر با هدف بررسی تاثیر کاهش تراز آب دریای خزر بر عملیات دریایی مرزبانی مازندران انجام شده است. روش شناسی: این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت داده ها، کمی از نوع توصیفی-تحلیلی است. داده ها با استفاده از پرسشنامه ی محقق ساخته با طیف پنج درجه ای لیکرت گردآوری شد. جامعه آماری شامل ۱۵۰ نفر از فرماندهان، ناخداها، ملوانان و کارکنان شیلات بود که بر اساس جدول مورگان، ۱۰۰ نفر به عنوان نمونه با روش تصادفی طبقه بندی شده انتخاب شدند. روایی پرسشنامه با CVR (۷۵/۰) و پایایی آن با آلفای کرونباخ (۷۳۵/۰) تایید شد. برای تحلیل داده ها از آزمون های کولموگروف-اسمیرنوف، همبستگی پیرسون و t تک نمونه ای استفاده گردید. یافته ها: نتایج نشان داد که بین کاهش تراز آب و کارایی عملیات دریایی، همبستگی قوی و منفی (۷۳۶/۰-) در سطح معناداری ۰٫۰۰۰ وجود دارد. همچنین کاهش تراز آب با شاخص های آمادگی اعزام گشت ها (۶۸۱/۰-)، محل استقرار شناورها (۷۱۲/۰-) و ساخت وسازهای اسکله ها (۶۵۴/۰-) همبستگی منفی و معناداری داشت. عوامل اقلیمی (باد، بارش، ارتفاع امواج) نیز با کارایی عملیات همبستگی منفی داشتند. آزمون t نشان داد که وضعیت موجود کارایی عملیات در سطح متوسط (۲٫۸۴ از ۵) قرار دارد. نتیجه گیری: کاهش تراز آب دریای خزر یک تهدید چندبعدی است که ابعاد امنیتی-عملیاتی مرزبانی مازندران را تحت تاثیر قرار داده است. این تاثیرات به صورت غیرعملیاتی شدن اسکله ها، محدودیت در برد عملیاتی شناورها، افزایش زمان اعزام گشت ها و کاهش پوشش حوزه ی استحفاظی نمود یافته است. بازنگری در برنامه ریزی عملیاتی، توسعه ی زیرساخت های مقاوم و آموزش نیروها برای مواجهه با شرایط محیطی متغیر ضروری است.

کلیدواژه ها:

کاهش تراز آب ، دریای خزر ، عملیات دریایی ، مرزبانی مازندران