تاثیر سلنیت-سدیم و سلنیوم- متیونین بر فراسنجه های تولیدی، سطح آنتی اکسیدانی کبد، بیان ژن، ذخیره سلنیوم در تخم مرغ و کبد مرغ تخم گذار

هدف: ارتقای کیفیت تغذیه ای تخم مرغ از طریق غنی سازی با ریزمغذی هایی مانند سلنیوم، یک راهبرد ارزش آفرین در صنعت طیور است. تخم مرغ غنی شده با سلنیوم نه تنها می تواند به تامین این عنصر ضروری در رژیم غذایی انسان کمک کند، بلکه ممکن است از طریق بهبود پروفایل آنتی اکسیدانی خود باعث پایداری اکسیداتیو شود. علاوه بر این، نقش سلنیوم در تنظیم بیان ژن های درگیر در مسیرهای پاسخ به استرس اکسیداتیو و سم زدایی، لایه دیگری از تاثیرات مثبت این عنصر را بر سلامت سلولی آشکار می سازد. با توجه به تفاوت های ذاتی منابع مختلف سلنیوم در جذب، متابولیسم و کارایی زیستی، ارزیابی دقیق تاثیر این منابع بر شاخص های عملکردی، سلامت و کیفیت محصول در مرغ تخم گذار ضروری است. بنابراین، هدف از این مطالعه، مقایسه اثرات مکمل دو منبع رایج سلنیوم (سلنیت-سدیم و سلنیوم-متیونین) در دو سطح متفاوت بر عملکرد تولیدی، شاخص های استرس اکسیداتیو، تجمع سلنیوم در تخم مرغ و کبد و هم چنین بیان ژن های کلیدی آنتی اکسیدانی در کبد مرغ های تخم گذار بود.روش پژوهش: آزمایشی با استفاده از ۳۰۰ قطعه مرغ تخم گذار لگهورن سویه های-لاین، در قالب طرح کاملا تصادفی با استفاده از پنج تیمار، شش تکرار و ده قطعه جوجه در هر تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل ۱- جیره پایه (بدون مکمل سلنیوم)، ۲- جیره پایه+ mg/kg۵/۰ سلنیت- سدیم، ۳- جیره پایه + mg/kg ۱ سلنیت سدیم، ۴- جیره پایه + mg/kg ۵/۰ سلنیوم- متیونین، ۵- جیره پایه + mg/kg ۱ سلنیوم- متیونین بودند. صفات عملکردی شامل مصرف خوراک، افزایش وزن بدن و ضریب تبدیل خوراک، به صورت دوره ای اندازه گیری شد و فعالیت آنتی اکسیدانی، بیان ژن GPx و TXNDR۱ و میزان ذخیره­شوندگی سلنیوم در زرده و سفیده تخم­مرغ و کبد مورد ارزیابی قرار گرفت. تجزیه و تحلیل آماری داده ها توسط نرم افزار SAS انجام شد. یافته­ها: نتایج نشان داد مصرف منابع مختلف سلنیوم آلی و غیرآلی در هیچ یک از دوره­­های تولید بر میانگین افزایش وزن، خوراک مصرفی و ضریب تبدیل خوراکی در مرغ­های تخم گذار تاثیری نداشت. فعالیت آنتی اکسیدانی و میزان مالون­دی­آلدهید خون در مرغ­های تخم گذار تحت تاثیر سطوح مختلف منابع سلنیوم قرار نگرفت. میزان مالون­دی­آلدهید در کبد پرندگانی که سلنیوم دریافت کردند کم تر از پرندگان شاهد بود. پرندگانی که سلنیوم آلی دریافت کردند مالون دی آلدهید کبدی کم تری از پرندگان دریافت­کننده سلنیوم غیر آلی داشتند (۰۵/۰P<). مصرف یک میلی­گرم در کیلوگرم سلنیوم آلی باعث ذخیره بیش تر سلنیوم در زرده و سفیده تخم­مرغ خشک­شده در مقایسه با سایر تیمارهای آزمایشی شد (۰۵/۰P<). استفاده از سلنیوم منجر به افزایش غلظت سلنیوم در زرده و سفیده تخم­مرغ تازه و افزایش غلظت سلنیوم در کبد شد (۰۵/۰P<). تیمارهای دریافت کننده سلنیوم آلی در مقایسه با تیمارهای دریافت کننده سلنیوم غیر آلی میزان بیان ژن­های GSH و TXNDR۱ بالاتری از خود نشان دادند (۰۵/۰P<).نتیجه­گیری: براساس یافته های به دست آمده اگرچه سلنیوم بر شاخص های عملکردی تاثیر معنی­داری نداشته اما مصرف یک میلی­گرم در کیلوگرم سلنیوم-متیونین در جیره باعث کاهش میزان مالون دی آلدهید کبد، افزایش میزان سلنیوم در تخم­مرغ و تنظیم مثبت بیان ژن­های آنتی اکسیدانی شد و می تواند به­عنوان یک راه کار تغذیه­ای موثر برای بهبود کیفیت تغذیه­ای پیشنهاد شود.

کلیدواژه ها:

آنتی اکسیدان ، بیان ژن ، سلنیت-سدیم ، سلنیوم-متیونین ، مرغ تخم گذار