کاربست رویه های عدالت ترمیمی در قتل عمد ارتکابی توسط نوجوانان؛ چالش ها و راهبردها

عدالت ترمیمی به عنوان رویکردی نوین در سیاست جنایی، به ویژه در حوزه عدالت کیفری نوجوانان، با هدف ترمیم آسیب های ناشی از جرم و بازپذیری اجتماعی بزهکاران مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، اجرای این رویکرد در جرائم شدید، به ویژه قتل عمد ارتکابی توسط نوجوانان، با چالش های جدی مواجه است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل چالش های اجرای عدالت ترمیمی در پرونده های قتل عمد ارتکابی توسط نوجوانان و ارائه راهکارهایی متناسب با ویژگی های خاص این گروه سنی است. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل اسناد و منابع کتابخانه ای، بررسی ۱۰ پرونده مرتبط با موضوع تحقیق و انجام مصاحبه عمیق با ۱۰ نفر از قضات و وکلای دادگستری است. یافته های پژوهش نشان می دهد که عدم مدیریت رفتار والدین نوجوان بزهکار در فرایند ترمیمی، نارسایی رشد شناختی و دشواری پذیرش مسئولیت کیفری توسط نوجوان بزهکار و تعارض میان حمایت از نوجوان بزهکار و پاسخ گویی به مطالبات اولیای دم، از مهم ترین چالش های نوجوان محور در اجرای عدالت ترمیمی در این دسته از جرائم محسوب می شوند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که اجرای موفق عدالت ترمیمی در قتل های ارتکابی توسط نوجوانان مستلزم طراحی سازوکارهای ویژه مشارکت هدایت شده والدین، تلفیق ملاحظات حمایتی و ترمیمی در فرایند دادرسی و تدوین دستورالعمل های ویژه در این خصوص است.

کلیدواژه ها:

عدالت ترمیمی ، قتل عمد ، نوجوانان بزهکار ، مشارکت اولیای دم ، دادرسی کیفری نوجوانان ، سیاست جنایی نوجوان محور