ارزیابی جریان انرژی و انتشار گازهای گلخانه ای در تولید گیاهان علوفه ای در شرایط دیم شهرستان رشت

استفاده بهینه از انرژی یکی از مولفه های اصلی کشاورزی پایدار است. به منظور بررسی جریان انرژی و انتشار گازهای گلخانه ای در تولید گیاهان علوفه ای در شرایط دیم شهرستان رشت، آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار طی دو سال زراعی ۱۴۰۴-۱۴۰۲ در مزرعه پژوهشی موسسه تحقیقات برنج کشور در شهرستان رشت به اجرا درآمد. تیمارهای آزمایشی شامل هشت گیاه علوفه ای (شبدر برسیم، خردل علوفه ای، جو، تریتیکاله، گلرنگ علوفه ای، ماشک، نخود علوفه ای و باقلا) و کشت مخلوط تریتیکاله + ماشک (۵۰ درصد تریتیکاله و ۵۰ درصد ماشک) بودند. نتایج نشان داد که سوخت و کود نیتروژن نسبت به سایر نهاده های انرژی، سهم بیشتری در تولید محصولات علوفه ای داشتند. در بین گیاهان علوفه ای، تریتیکاله با میانگین های ۲۴۹۹۷ مگاژول در هکتار و ۷۶۵ کیلوگرم معادل CO۲ در هکتار و خردل علوفه ای با میانگین های ۲۲۵۷۲ مگاژول در هکتار و ۷۲۰ کیلوگرم معادل CO۲ در هکتار به ترتیب بیشترین انرژی ورودی و انتشار گازهای گلخانه ای را دارا بودند. بر اساس نتایج، کشت مخلوط تریتیکاله + ماشک بالاترین نسبت انرژی (۶۴/۷)، بهره وری انرژی (۶۵/۰ کیلوگرم بر مگاژول) و انرژی خالص (۱۳۱۷۱۹ مگاژول در هکتار) را به خود اختصاص داد. در بین نهاده های مختلف انرژی دخیل در کل انتشار گازهای گلخانه ای ناشی از تولید محصولات علوفه ای، سوخت و کود نیتروژن بیشترین نقش را داشتند. بنابراین، کاهش مصرف سوخت، مدیریت بهینه کود نیتروژن و کشت لگوم های علوفه ای (به دلیل توانایی آن ها در تثبیت نیتروژن) می توانند به افزایش بهره وری انرژی و کاهش انتشار گازهای گلخانه ای ناشی از تولید علوفه در شالیزار کمک نمایند.

کلیدواژه ها:

انرژی ورودی ، انرژی خالص ، بهره وری انرژی ، گرمایش جهانی ، نسبت انرژی