شناسایی عوامل کلیدی موثر بر توسعه سازمان فضایی شهری با رویکرد عدالت فضایی (مطالعه موردی: شهر قزوین)

توسعه نامتوازن و نامتعادل سازمان فضایی شهری، امکان بهره مندی شهروندان از عدالت مکانی را سلب کرده است. پژوهش حاضر با انتخاب شهر قزوین به عنوان مطالعه موردی پژوهش در پی آن است تا با شناسایی عوامل کلیدی موثر بر پی جویی عدالت مکانی در سازمان فضایی شهری به ارائه راهکارهای باززنده سازی آن بپردازد. در این راستا، ابتدا ۴۱ شاخص موثر بر عدالت مکانی در سازمان فضایی شهری از مطالعات اسنادی استخراج شدند. سپس، با بهره مندی از نظرات تیم دلفی، استفاده از تکنیک تحلیل ساختاری و نرم افزار میک مک، عوامل کلیدی یادشده، استخراج شدند. یافته های پژوهش نشان می دهد که «ایجاد تعادل میان نظام اسکان و جمعیت در محله های شهری»، «توسعه فضاهای عمومی همه شمول برای گروه های مختلف سنی و جنسی»، «توسعه زیرساخت های پیشرفته حمل ونقل درون و برون شهری»، «سازمان یابی فضا با برنامه ریزی مشارکتی»، «توسعه مسکن قابل استطاعت مختلط»، «تعدد گونه های اشتغال در سطح مناطق شهر»، «کاربست فناوری های نوین» و «بهره مندی از فرصت های سرمایه گذاری خصوصی در مناطق کم تر توسعه یافته» عوامل کلیدی موثر بر سازمان فضایی شهری با تاکید بر عدالت مکانی هستند. نتایج پژوهش نشان می دهد که برقراری عدالت فضایی در سازمان فضایی شهری نیازمند توجه به خواست گروه های مختلف اجتماعی از سویی و پراکنش متعادل انواع کاربری ها از سوی دیگر است که این امر با استفاده از مشارکت شهروندان در سازمان یابی فضایی میسر می شود.

کلیدواژه ها:

سازمان فضایی ، عدالت مکانی ، تحلیل ساختاری ( (MICMAC ، قزوین