بررسی تاثیر عوارض شهرداری بر عرضه مسکن در مناطق دهگانه کلانشهر تبریز

بیان مسئله: بخش مسکن به منزله سهم بزرگی از اقتصاد و به عنوان یک موضوع کلیدی در کمک به توسعه اقتصادی از اهمیت به سزایی برخوردار است. درحال حاضر، مدیریت شهری در اکثر شهرهای ایران جهت تامین نیازهای مالی خود به ناپایدارترین منبع درآمدی یعنی عوارض ساختمانی وابسته شده اند. هدف: این پژوهش، عوامل تاثیرگذار بر عرضه مسکن در مناطق دهگانه کلانشهر تبریز را با تاکید بر عوارض شهرداری مرتبط با مسکن، مورد بررسی قرار می دهد . روش: مطالعه حاضر به لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی و به لحاظ روش تجزیه و تحلیل از نوع تحقیقات ترکیبی است. روش ترکیبی یک رویکرد منطقی و قدرتمند است که از نقاط قوت هر دو روش کیفی (نظریه داده بنیاد) و کمی (معادلات ساختاری) استفاده می کند. دلیل اصلی استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) بعد از نظریه داده بنیاد (Grounded Theory)، تایید و تعمیم آماری مدلی است که از داده های کیفی به دست آمده است. یافته ها: در مرحله اول و رهیافت داده بنیاد، عوامل موثر بر عرضه مسکن شناسایی شده در پژوهش رضائی و بهشتی (۱۳۹۳) که شامل ۶۸ مفهوم مستخرج از روش دلفی فازی با استفاده از مصاحبه و پرسشنامه می باشد، مورد تحلیل قرار گرفت. بعد از اجرای مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی، مدل پارادیمی تدوین شد. براساس مدل پارادیمی مقوله ها تحت ۶ دسته شامل مقوله مرکزی، شرایط علی، شرایط مداخله­گر، شرایط، راهبردها و پیامدها قرار گرفته اند. نتیجه ­گیری: این تحقیق نشان داد که نوسانات بازار مسکن تبریز، ناشی از یک زنجیره علی (شناسایی شده توسط GT) است که در آن عوامل مدیریتی و عوارض شهرداری، عرضه را تضعیف می کنند و این ضعف عرضه، نیروی اصلی افزایش قیمت ها است. مسئله اصلی، قیمت گذاری نیست، بلکه جریان ساخت و ساز است. سیاست های صرفا کنترلی قیمت بدون رفع موانع عرضه (که GT آنها را شناسایی کرده)، محکوم به شکست است. نتایج این تحقیق، یک مدل نظری پیچیده برای مدیریت شهری است که ریشه در داده های کیفی محلی دارد و توصیه های آن نیازمند تغییرات ساختاری در نحوه اخذ عوارض و مدیریت فرآیند صدور مجوزها در سطح هر منطقه از شهر تبریز است.

کلیدواژه ها:

عوارض شهرداری ، عرضه مسکن ، مناطق دهگانه کلانشهر تبریز ، داده بنیاد ، معادلات ساختاری