عوامل موفقیت در ورود به دوره دکتری با تاکید بر تجارب زیسته دانشجویان داخل کشور و مقایسه با رویکرد دانشگاه های برتر جهان

هدف: هدف این پژوهش، دستیابی به درکی جامع از تجربه ورود به دوره دکتری، با تمرکز بر مرحله پذیرش، به منظور بررسی دیدگاه های مهم و موثر و ارائه راهکارهایی برای تحقق پذیرش عادلانه داوطلبان بود.روش پژوهش: این پژوهش با روش کیفی و رویکرد پدیدارشناسی انجام شد. ابتدا معیارهای پذیرش دوره دکتری در شش دانشگاه آکسفورد، هاروارد، تورنتو، مالایا، سن پترزبورگ و دوکوز ایلول بررسی و تعیین شد. سپس، برای گردآوری تجارب دست اول، با دانشجویان سال های پایانی دوره دکتری و نیز فارغ التحصیلان این مقطع، مصاحبه های نیمه ساختاریافته انجام گرفت. نمونه گیری به شیوه هدفمند و گلوله برفی صورت گرفت و با ۳۸ نفر مصاحبه شد. در نهایت، داده های به دست آمده با استفاده از روش تحلیل مضمون، بررسی و مضامین اصلی و فرعی استخراج شدند.یافته ها: یافته ها نشان داد که هر شش دانشگاه در فرایند پذیرش از معیارهای شناختی و غیرشناختی استفاده می کنند؛ با این حال، دانشگاه های آکسفورد، هاروارد و تورنتو در ارزیابی معیارهای غیرشناختی سخت گیرانه تر عمل می کنند. بر اساس اظهارات مصاحبه شوندگان، عواملی مانند سواد علمی، توجه به درس های تخصصی، مهارت در تست زنی، بهره گیری از کلاس های آموزشی، برنامه ریزی مناسب و سایر مهارت های مرتبط، نقش مهمی در موفقیت داوطلبان در آزمون کتبی دارند. همچنین، عواملی مانند سوابق آموزشی و تجربی، رزومه علمی، داشتن مدرک زبان، فن بیان مناسب، اعتمادبه نفس، خودباوری و تسلط بر رشته تحصیلی، از مهم ترین عوامل موفقیت در مصاحبه دوره دکتری به شمار می روند.نتیجه گیری: یافته های این پژوهش نشان می دهد که نه آزمون علمی و نه مصاحبه، به تنهایی نمی توانند معیار مناسبی برای انتخاب داوطلبان ورود به دوره دکتری باشند. در مقابل، توجه هم زمان به معیارهای شناختی و غیرشناختی می تواند زمینه ساز انتخاب شایسته تر و پذیرش عادلانه تر دانشجویان دکتری باشد؛ زیرا علاوه بر توانمندی علمی و دانش تخصصی، انگیزه، مهارت های ارتباطی و قدرت بیان نیز از ملزومات موفقیت در این مقطع هستند.

کلیدواژه ها:

تجربه زیسته ، عوامل موفقیت ، معیارهای پذیرش ، دوره دکتری