بررسی ارتباط دین داری، اجتماع اخلاقی و کج روی در ایران

اهداف: این مطالعه، با پیونددادن زیررشته های جامعه شناسی دین و جامعه شناسی انحرافات به بررسی این پرسش می پردازد که آیا ویژگی های مذهبی اجتماعات یا بافت های اجتماعی می توانند بر ارتباط دین داری فردی و کج روی تاثیر بگذارند یا خیر؟ در حقیقت، مقاله پژوهشی حاضر با تکیه بر تز اجتماع اخلاقی رادنی استارک به بررسی تجربی این موضوع در میان نمونه ای ملی از ایرانیان مسلمان می پردازد که آیا دین، وقتی به عنوان یک ویژگی یا دارایی جمعی درک شود، به­طور قابل توجهی با کاهش کج روی در بین افراد ساکن در شهرهایی که دین داری تجمیعی شان بالاست، مرتبط می باشد یا خیر؟ همچنین، به وارسی تجربی این موضوع می پردازد که آیا اثربخشی دین داری فردی در محیط های اجتماعی که دین داری در آن­ها بارزتر است، افزایش می یابد یا خیر؟ روش مطالعه: در همین راستا، داده های حاصل از پیمایش ملی با ۸۲۵۰۰ نفر از ایرانیان مسلمان در ۴۲۶ شهر مبنا قرار گرفت تا میزان انطباق و تناظر مدعای اصلی تز اجتماع اخلاقی با شواهد تجربی مورد ارزیابی قرار گیرد. یافته ها: در کل، نتایج این تحقیق نشان داد که اثر دین داری فردی بر کج روی در میان ایرانیان مسلمان به هیچ وجه با افزایش ادغام در یک اجتماع اخلاقی تر تقویت نمی گردد و شواهد تجربی مربوط به جمعیت ایرانیان مسلمان در جهتی کاملا ناسازگار با تز اجتماع اخلاقی بوده است که برای مدعای اصلی این تز دلالت ابطالی داشته است. نتیجه گیری: مشاهده تفاوت ناچیز تاثیر دین داری بر کج روی در سه سطح کاملا متفاوت از اجتماع اخلاقی در تحقیق حاضر از این ادعا پشتیبانی می کند که دین داری در سطح جمعی یا سیستمی، به ویژه هنگامی که اجتماع اخلاقی در سطح شهر اندازه گیری می شود، بر ارتباط بین دین داری فردی و کج روی تاثیر نمی گذارد که این مشاهده نیز مطمئنا کفایت تز اجتماع اخلاقی را در جامعه شناسی دین زیر سوال می برد.

کلیدواژه ها:

اجتماع اخلاقی ، ایرانیان مسلمان ، دین داری ، رادنی استارک ، کج روی