تحلیل مفهوم زمان در قرآن با رویکرد معناشناختی ایزوتسو

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 21

فایل این مقاله در 33 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_QUIHCS-10-2_004

تاریخ نمایه سازی: 17 مهر 1405

چکیده مقاله:

این مقاله به تحلیل معناشناختی واژگان مرتبط با مفهوم «زمان» در قرآن کریم می پردازد. هدف اصلی، ارائه یک چارچوب مفهومی جامع برای درک عمیق تر زمان از منظر قرآن است. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش معناشناسی قرآنی، واژگان کلیدی زمان را در متون تفسیری معتبر مورد بررسی قرار داده است. داده های گردآوری شده از قرآن و تفاسیر، بر اساس دو معیار «عمومیت» (مفاهیم کلی زمان مانند دنیا، آخرت، گذشته، حال و آینده) و «خصوصیت» (واژگان جزئی تر مانند یوم، شهر، سال و دهر) دسته بندی شده اند. یافته های تحقیق حاکی از آن است که قرآن کریم، زمان را نه تنها به عنوان یک مفهوم کمی و وابسته به رویدادها (مظروف)، بلکه به عنوان یک حقیقت کیفی، مستقل و جوهری معرفی می کند. «نسبی بودن» زمان در کنار «حقیقی بودن» حاکی از آن است که زمان نه تنها متاثر از درون بود خود نیست، بلکه بر مظروف خود تاثیرگذار است. قرآن صرفا زمان را به صورت خطی (توالی رویدادها) بیان نکرده، بلکه اتصال گذشته وآینده در اکنون زمانی در قرآن مورد توجه آیات بوده است.

نویسندگان

علیرضا زکی زاده رنانی

استادیار پژوهشکده مطالعات قرآنی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران

علی اصغر اسلامی تنها

استادیار مطالعات فرهنگی و ارتباطات، دانشگاه باقرالعلوم، قم، ایران

صدیقه طاهری

طلبه سطح چهار، رشته تفسیر تطبیقی حوزه علمیه فاطمه الزهرا (سلام الله علیها)، اصفهان، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریمابن اثیر، علی بن محمد. (۱۴۰۷ق). الکامل فی التاریخ، ...
  • ابن درید، محمد بن حسن. (۱۹۸۷م). جمهرهاللغه، بیروت: دارالعلم للملایین ...
  • ابن عاشور، محمد طاهر. (۱۴۲۰ق). تفسیر التحریر و التنویر، بیروت: ...
  • ابن فارس، احمد. (۱۴۰۴ق). معجم مقاییس اللغه، قم: مکتب الاعلام ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم. (۱۴۱۴ق). لسان العرب، بیروت: دارصادر ...
  • احمد نگری، عبدالنبی. (۱۹۷۵م). جامع العلوم فی اصطلاحات الفنون الملقب ...
  • ارسطو، (۱۳۸۹). سماع طبیعی (فیزیک). ترجمه: محمد حسن لطفی، تهران: ...
  • ازهری، محمد بن احمد. (۱۴۲۱ق). تهذیب اللغه، بیروت: دار احیاء ...
  • آشوری، داریوش. (۱۳۹۲). فرهنگ علوم انسانی (ویراست سوم)، تهران: نشر ...
  • افلاطون. (۱۳۸۰). دوره ی آثار، ترجمه: محمد حسن لطفی، تهران: ...
  • آلوسی، محمود. (۱۴۱۵ق). روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم، بیروت: ...
  • الفیومی، احمد بن محمد. (۱۳۹۷ق). المصباح المنیر فی غریب الشرح ...
  • اکبریان، رضا. (۱۳۷۸). تبیین «وجود»ی «زمان» در نظام فلسفی صدرالمتالهین، ...
  • ایزوتسو، توشی هیکو. (۱۳۶۰). ساختمان معنایی مفاهیم اخلاقی- دینی در ...
  • بهمنیار بن مرزبان. (۱۳۷۵). التحصیل، تصحیح: مرتضی مطهری، تهران: دانشگاه ...
  • پورجبار جاهد، بهروز. (۱۳۸۵). (نظریه زمان) در فلسفه ابن سینا، ...
  • جوهری، اسماعیل بن حماد. (۱۳۷۶). الصحاح، تحقیق: احمد عبدالغفور عطار، ...
  • حسینی تهرانی، محمد حسین. (۱۴۱۶ق). رساله ی نوین، مشهد: انتشارات ...
  • خسروانی، علیرضا. (۱۳۹۰ق). تفسیر خسروی، تهران: کتابفروشی اسلامیه ...
  • دهقانی، رضا. (۱۳۹۸). زمان در اندیشه ملاصدرا و هایدگر گامی ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (۱۴۱۵ق). المفردات فی غریب القرآن، ...
  • زرکشی، بدر الدین. (۱۹۵۷م). البرهان فی علوم القرآن، تحقیق: محمد ...
  • زمخشری، محمود بن عمر. (۱۴۰۷). تفسیر الکشاف، بیروت: دار الکتاب ...
  • سجادی، جعفر. (۱۳۷۹). فرهنگ اصطلاحات فلسفی ملاصدرا، تهران: انتشارات وزارت ...
  • سیبویه، ابوالحسن عمر بن عثمان. (۱۴۰۸ق). الکتاب (کتاب سیبویه)، تحقیق ...
  • سیوطی، جلال الدین، (۱۴۰۴ق). الدار المنثور فی التفسیر بالماثور، قم: ...
  • صانعی دره بیدی، منوچهر و جمیل صلیبا. (۱۳۶۶). فرهنگ فلسفی، ...
  • صدرالمتالهین، محمدبن ابراهیم. (۱۳۷۸). الحکمه المتعالیه فی اسفار الاربعه العقلیه، ...
  • طباطبائی، محمدحسین. (۱۳۷۸). المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۱، قم: انتشارات ...
  • طباطبائی، محمدحسین. (۱۴۲۲ق). نهایه الحکمه، چ۱۶، قم: نشر اسلامی ...
  • طبرسی، فضل بن حسن. (۱۳۸۷). مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ...
  • طبری، محمد بن جریر. (۱۴۱۲ق). جامع البیان، بیروت: دارالمعرفه ...
  • طبری، محمد بن جریر. (۱۹۶۰م). تاریخ الطبری، تحقیق: محمد ابوالفضل ...
  • طوسی، محمد بن حسن. (۱۴۱۲ق). تبیان، بیروت: دار احیاء التراث ...
  • طوسی، خواجه نصیرالدین. (۱۳۸۴). شرح الاشارات و التنبیهات، تحقیق: حسن ...
  • طیب، عبدالحسین. (۱۳۶۹). اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران: اسلام ...
  • عاملی، ابراهیم. (۱۳۶۰). تفسیر عاملی، تهران: کتابفروشی صدوق ...
  • فتح طاهری، علی. (۱۳۹۲). آهنگ زمان در فلسفه حیات برگسن، ...
  • فراهیدی، خلیل بن احمد. (۱۴۰۹ق). العین، قم: موسسه دارالهجره ...
  • فلاطوری، عبدالجواد. (۱۳۹۴). دگرگونی بنیادی فلسفه ی یونان در برخورد ...
  • فناری، محمد بن همزه. (۱۳۷۴). مصباح الانس، کوشش: محمد خواجوی، ...
  • قیصری، داوود بن محمود. (۱۳۸۱). رسائل قیصری، تهران: موسسه پژوهشی ...
  • کاشف الغطاء، جعفر. (۱۴۲۲ق). کشف الغطاء، قم: بوستان کتاب ...
  • مطهری، مرتضی. (۱۳۸۰). آشنایی با قرآن، قم: موسسه انتشارات صدرا ...
  • میبدی، احمد بن محمد. (۱۳۷۱). کشف الاسرار و عده الابرار، ...
  • نظام الاعرج، حسن بن محمد. (۱۴۱۶ق)، تفسیر غرائب القرآن و ...
  • هنریک ساموئل نیبرگ. (۱۳۶۰)، ادیان قدیم ایران، ترجمه: سیف الدین ...
  • یول، جورج، (۱۳۷۸). بررسی زمان، ترجمه محمود نور محمدی، تهران: ...
  • نمایش کامل مراجع