تبیین نقش اکولوژی سیاسی شهری در توزیع زیرساختهای درمانی، مطالعه موردی تبریز

این پژوهش نقش اکولوژی سیاسی شهری را در توزیع ناعادلانه زیرساختهای درمانی کلانشهر تبریز بررسی می کند. با استفاده از چارچوب نظری اکولوژی سیاسی شهری، تاثیر روابط قدرت، نابرابریهای اجتماعی-اقتصادی و فرآیندهای سیاسی-اکولوژیکی بر دسترسی به خدمات درمانی تحلیل شده است. داده های تحقیق از طرح تفصیلی شهر، سرشماری ۱۳۹۵ و آمار مناطق شهرداری استخراج شدند و با روش کمی و مدل رگرسیون خطی چندگانه بررسی گردیدند. متغیرهای مستقل شامل شاخصهایی مانند حاشیه نشینی، فقر، ناهنجاری های اجتماعی، بیکاری، قیمت مسکن و تراکم جمعیت، و متغیر وابسته، سرانه کاربری درمانی بود.یافته ها نشان داد توزیع خدمات درمانی در تبریز نابرابر است و ۷۲% از تغییرات آن توسط عوامل اکولوژی سیاسی توضیح داده می شود. مناطق مرکزی و شمالی شهر چهار برابر بیشتر از مناطق جنوبی و حاشیه ای به مراکز درمانی دسترسی دارند. فقر (β=-۰.۳۰)، حاشیهنشینی (β=-۰.۲۱) و ضعف امنیت زیرساختی (β=-۰.۲۴) تاثیر منفی معناداری بر سرانه درمانی دارند، در حالی قیمت بالای مسکن (β=۰.۰۵) با دسترسی بهتر همبستگی مثبت نشان می دهد. تحلیل فضایی نیز الگوی خوشهای توزیع نامتوازن خدمات را تایید میکند. این نابرابری ها ریشه در سیاستهای نئولیبرالی، تمرکزگرایی و محرومیت ساختاری محلات کم برخوردار دارد. پژوهش بر ضرورت بازنگری در مکان یابی مراکز درمانی با اولویت دهی به مناطق حاشیه ای، تدوین برنامه های مبتنی بر عدالت فضایی و مقابله با نابرابری های نهادینه شده تاکید می کند. نتایج لزوم تلفیق ملاحظات سیاسی-اکولوژیکی در برنامه ریزی شهری برای تضمین دسترسی عادلانه به خدمات بهداشتی را آشکار می سازد.

کلیدواژه ها:

اکولوژی سیاسی شهر ، عدالت فضایی ، کاربری درمانی ، رگرسیون خطی چندگانه ، تبریز