واکاوی اقلیم شناختی گرد و غبار در استان کرمان در دوره (۲۰۲۳-۲۰۰۰)

چکیدهگرد و غبار جوی به عنوان یک پدیده اقلیمی با پیامدهای زیست محیطی و انسانی، به ویژه در مناطق خشک مانند ایران، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. این مطالعه با هدف تحلیل اقلیم شناسی طوفان های گردوغبار استان کرمان طی دوره آماری ۲۰۲۳-۲۰۰۰ انجام شد. داده های ۱۱ ایستگاه سینوپتیک با تمرکز بر کدهای هواشناسی مرتبط با گردوغبار (۰۶ تا ۰۹، ۳۰-۳۵، ۹۸) و پارامترهای دید افقی و سرعت باد مورد بررسی قرار گرفت. از آزمون های من-کندال و شیب سن نیز برای تحلیل روند تغییرات گردوغبار استفاده شد. نتایج نشان دادند که بیشترین فراوانی روزهای گردوغبار با منشا داخلی (۶۳ درصد) و خارجی (۳۷ درصد) به ترتیب در ماه های مارس (۵۰۱ روز) و مه (۳۸۲ روز) رخ داده است. توزیع فصلی بیانگر تاثیرپذیری بیشتر استان در فصل های بهار (۳۸ درصد) و تابستان (۲۹ درصد) در رخدادهای گردوغبار دارد. الگوی ساعتی نیز حاکی از اوج رخدادها در ساعات ۱۵:۳۰ و ۱۲:۳۰ محلی (۴/۲۴ درصد و ۸/۲۰ درصد) به دلیل گرمایش سطحی است. پراکنش مکانی، افزایش روزهای با منشاء خارجی در جنوب شرق (۴۳درصد) و کاهش در شمال غرب (۳۲ درصد) را نشان داد. تحلیل روند آماره من کندال، کاهش معنی دار در ایستگاه های بم و شهربابک در سطح اطمینان ۹۹ درصد افزایش در سیرجان و رفسنجان با سطح اطمینان ۹۵ درصد را آشکار ساخت. یافته ها بر ضرورت مدیریت منابع محلی و همکاری های فرامرزی برای کاهش اثرات این پدیده در مناطق خشک ایران تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

اقلیم شناسی ، کرمان ، گردوغبار ، من-کندال