قابلیت تلاقی سه گونه قارچ صدفی (Pleurotus spp.) و ارزیابی خصوصیات هیبریدهای حاصل

مهم ترین برنامه توسعه هر کشوری، تامین منابع غذایی کافی است و با توجه به افزایش بی رویه جمعیت، تنها با استفاده از روش های کشاورزی سنتی نمی توان بر مشکل کمبود مواد غذایی غلبه کرد. امروزه قارچ های خوراکی یکی از منابع مهم تامین مواد غذایی در دنیا محسوب می شوند و کشت آن ها با افزایش جمعیت به طور پیوسته در حال افزایش است. ازاین رو اهمیت کارهای اصلاحی روی قارچ های خوراکی روزبه روز بیشتر احساس می شود. در این تحقیق، سه گونه قارچ صدفی (’فلوریدا‘Pleurotus osturatus var. Florida،’ارنجی‘ P. eryngii و P. corncucopiae ’قارچ زرد‘) به منظور بهره مندی از صفات ویژه هر گونه و تجمع آن ها در یک گونه، با همدیگر تلاقی داده شدند. مونوکاریون هر یک از گونه ها تهیه گردید. سپس منوکاریون دو گونه به فاصله پنج میلی متر از هم قرار داده شدند. برای کشت اسپان هیبریدها و والدین برای هرکدام سه بستر حاوی کلش گندم (به وزن ۸/۶ کیلوگرم) تهیه و استریل شدند. نتایج نشان داد که از بین ۳۰۰ تلاقی، فقط در چهار تلاقی، میسلیوم منوکاریون های ’فلوریدا‘ و ’ارنجی‘ به طرف هم رشد کرده و با تشکیل قوص اتصال، دی کاریون تولید کردند و چهار هیبرید به نام های ‘H۱’، ‘H۱۱’، ‘H۳۲’ و ‘H۴۰’ به دست آمد. درحالی که از بین ۳۰۰ تلاقی بین منوکاریون های فلوریدا با قارچ زرد و نیز ۱۰۰ تلاقی بین منوکاریون های ’ارنجی‘ با قارچ زرد به علت ناسازگاری بین گونه ای، هیچ دی کاریونی تولید نشد. اسپان هیبرید های تولیدی به همراه ’فلوریدا‘ و ’ارنجی‘، تهیه گردید و سپس در بسترهای استریل به صورت طرح کاملا تصادفی در سه تکرار کشت شدند. از لحاظ پنجه دوانی بین ژنوتیپ ها اختلاف قابل ملاحظه ای وجود داشت و هیبریدها از این لحاظ به ’ارنجی‘ شبیه بوده و در مدت زمان طولانی تری نسبت به ’فلوریدا‘ پنجه دوانی کردند. هیبرید ‘H۴۰’ و ‘H۳۲’ به ترتیب با ۳۲ و ۳۶ روز از تعداد روز تا ظهور اولین پین، کوتاه ترین دوره کشت را داشتند و نسبت به والدین و سایر هیبریدها زودرس تر بودند. هیبرید ‘H۴۰’ با دارا بودن وزن تر اندام خوراکی مشابه با ’ارنجی‘ یک هیبرید مناسب محسوب می گردد. هیبرید ‘H۴۰’ از عملکرد (وزن تر) و زیست توده بیشتری نسبت به هیبریدهای دیگر برخوردار بوده و مشابه ’ارنجی‘ بود. حداقل اسپورزایی در هیبریدهای ‘H۱’ و ‘H۱۱’ مشاهده گردید که این مقدار اسپورزایی حتی کمتر از ’ارنجی‘ بود. هیبرید ‘H۴۰’ هرچند از نظر برخی صفات هیبرید مطلوبی به نظر می رسد، اما از اسپورزایی زیاد و مشابه ’فلوریدا‘ برخوردار بود.

کلیدواژه ها:

ارنجی ، عملکرد ، فلوریدا ، قارچ زرد ، هیبرید بین گونه ای