بررسی الگوی بازنمایی جنگ رمضان با تاکید بر دلالت های نظری پدافند رسانه ای در جنگ شناختی(موردمطالعه: وبگاه ایران اینترنشنال)

جنگ شناختی به عنوان بعد ششم نبرد، از طریق هدف گرفتن ذهن و ادراک جامعه، سرمایه اجتماعی و انسجام ملی را به طورجدی تهدید می کند. در این میان، رسانه های برون مرزی فارسی زبان از بازیگران موثر در فضای رسانه ای مرتبط با ایران هستند. پژوهش حاضر با هدف بررسی دقیق الگوی بازنمایی «جنگ رمضان» در وبگاه ایران اینترنشنال در پرتو نظریه جنگ شناختی و تبیین دلالت های پدافند رسانه ای انجام شد. روش پژوهش، تحلیل محتوای کمی روی ۸۵۱ خبر (۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۲ خرداد ۱۴۰۵) با نظام کدگذاری سه بخشی شامل ۱۴ مولفه متنی، ۳۱ تکنیک و ۸ مضمون مرتبط با ابعاد سرمایه اجتماعی بود. یافته ها نشان داد پیکره خبری واجد الگویی منسجم و چندلایه است. در سطح مولفه ها، «بین المللی سازی بحران» (۹۱٫۹درصد)، «شخصی سازی بحران» (۷۲٫۴درصد) و «القای فوریت» (۶۹٫۳درصد) بیشترین فراوانی را داشتند. تکنیک های برجسته شامل «پاره حقیقت گویی» (۹۱٫۲درصد)، «بزرگ نمایی» (۵۱٫۸درصد)، «مبالغه» (۴۱٫۹درصد)، «سیاه نمایی» (۴۱٫۴درصد) و «اهریمن سازی» (۳۷٫۱درصد) بودند. در سطح مضامین نیز «فرسایش اراده ملی» (۴۰٫۳درصد)، «تضعیف وفاق ملی» (۳۲٫۴درصد) و «جایگزینی روایت بیگانه» (۲۵٫۶درصد) شناسایی شدند. تحلیل هم رخدادی نشان دهنده کاربرد ترکیبی تکنیک ها (متوسط ۶ تکنیک در هر خبر) است. بر مبنای تحلیل معکوس، سه دلالت پدافندی استنتاج شد: نخست، «شفافیت اطلاعاتی پیش دستانه و روایت سازی اول» جهت خنثی سازی؛ دوم، «اقناع عاطفی مثبت و بازتولید هویت جمعی»؛ و سوم، «بازسازی اعتماد نهادی و تقویت سرمایه اجتماعی». این دلالت ها رویکردی ایجابی را در مقابله با جنگ شناختی پیشنهاد می دهند که مستلزم اعتبارسنجی تجربی در محیط های عملیاتی است. این مطالعه تاکید می کند که مقابله با چنین نبردهایی، نیازمند بازطراحی راهبردهای ارتباطی هوشمندانه بر مبنای درک دقیق تکنیک های اثرگذاری بر ذهن مخاطب و ارتقای تاب آوری روانی جامعه است. پدافند رسانه ای باید بتواند با اتکا به ظرفیت های داخلی، از تخریب ادراکی توسط رسانه های معاند به طور فعالانه جلوگیری نماید و ثبات ملی را در مواجهه با بحران های احتمالی تضمین کند. ازاین رو، توجه دقیق به ابعاد پنهان جنگ نرم ضرورتی انکارناپذیر است.

کلیدواژه ها:

جنگ رمضان ، پدافند رسانه ای ، جنگ شناختی ، سرمایه اجتماعی ، وبگاه ایران اینترنشنال