دلالت شناسی آیه استخلاف در نسبت با مهدویت؛ ارزیابی تطبیقی دیدگاه های امامیه و اهل سنت" >دلالت شناسی آیه استخلاف در نسبت با مهدویت؛ ارزیابی تطبیقی دیدگاه های امامیه و اهل سنت" >دلالت شناسی آیه استخلاف در نسبت با مهدویت؛ ارزیابی تطبیقی دیدگاه های امامیه و اهل سنت" >

<span lang="AR-SA">دلالت شناسی آیه استخلاف در نسبت با مهدویت؛ <span lang="AR-SA">ارزیابی تطبیقی دیدگاه های امامیه و اهل سنت

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 62

فایل این مقاله در 15 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ALA-4-13_003

تاریخ نمایه سازی: 17 مهر 1405

چکیده مقاله:

آیات متعددی از قرآن کریم ناظر به مسئله مهدویت دانسته شده اند؛ هرچند در هیچ یک از آنها به صراحت نامی از امام مهدی(عج الله تعالی فرجه الشریف) نیامده است. یکی از مهم ترین این آیات، آیه استخلاف، یعنی آیه ۵۵ سوره نور، است. این آیه از برجسته ترین آیات مرتبط با آینده حاکمیت دینی در قرآن کریم به شمار می آید؛ با این حال، درباره مصداق آن میان مفسران امامیه و اهل سنت اختلاف نظر وجود دارد. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین دلالت آیه استخلاف و بررسی نسبت آن با آموزه مهدویت است. پرسش محوری تحقیق آن است که دلالت آیه استخلاف بر مهدویت و حکومت جهانی امام مهدی(عج) بر چه مبانی تفسیری و روایی استوار است؟ این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی، رویکرد عقلی نقلی و بر پایه منابع کتابخانه ای سامان یافته است. در این راستا، مفاهیم کلیدی آیه، از جمله «استخلاف»، «تمکین دین» و «تبدیل خوف به امن» بررسی شده و دیدگاه های امامیه و اهل سنت به صورت تطبیقی ارزیابی شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد اطلاق وعده الهی، تحقق کامل تمکین دین و استقرار فراگیر امنیت، با آموزه مهدویت سازگاری بیشتری دارد و دلالت آیه در افق نهایی خود، بر عصر ظهور امام مهدی(عج) تام تر است.

نویسندگان

سیده فاطمه زهرا جلالی

دانش پژوه سطح۲، تفسیر و علوم قرآن، جامعهالزهراء(س)، قم، ایران

سید حسین شفیعی دارابی

استادیار گروه تفسیر و علوم قرآن، جامعهالمصطفی، قم، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم (۱۳۷۳ش)، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، قم، دفتر مطالعات ...
  • ابن ابی الحدید، عبدالحمیدبن هبهالله، (۱۴۰۴). شرح نهج البلاغه، قم، ...
  • ابن ابی حاتم رازی، عبدالرحمن بن محمد، (۱۴۱۹). تفسیر القرآن ...
  • ابن ابی شیبه، ابوبکر، (۱۴۰۹). المصنف فی الاحادیث و الآثار، ...
  • ابن اثیر، ابوالحسن علی بن محمدبن عبدالکریم، (۱۴۰۹). اسد الغابه ...
  • ابن تیمیه، احمدبن عبدالحلیم، (۱۴۰۶). منهاج السنه النبویه فی نقض ...
  • ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی، (۱۴۲۲). زاد المسیر فی علم ...
  • ابن عساکر، ابوالقاسم علی بن حسن بن هبهالله، (۱۴۱۵). تاریخ ...
  • ابن مغازلی، علی بن محمد، (۱۴۲۴). مناقب الامام علی بن ...
  • ابن منظور، محمدبن مکرم، (۱۴۱۴). لسان العرب، چ۳، بیروت، دار ...
  • ابوالفتوح رازی، حسین بن علی، (۱۴۰۸). روض الجنان و روح ...
  • ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، (۱۴۱۵). الاغانی، بیروت، دار احیاء ...
  • ایجی، میر سیدشریف، (۱۳۲۵). شرح المواقف، قم، الشریف الرضی، افست ...
  • آلوسی، محمودبن عبدالله، (۱۴۱۵). روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم ...
  • باقلانی، ابوبکر، (۱۴۰۷). تمهید الاوائل فی تلخیص الدلائل، لبنان، موسسه ...
  • جوهری، اسماعیل بن حماد، (۱۴۰۷). الصحاح؛ تاج اللغه و صحاح ...
  • حسکانی، عبیدالله بن عبدالله، (۱۴۱۱). شواهد التنزیل لقواعد التفضیل فی ...
  • حقی، اسماعیل بن مصطفی، (۱۴۱۴). روح البیان فی تفسیر القرآن، ...
  • خطیب بغدادی، احمدبن علی، (۱۴۱۷). تاریخ بغداد او مدینه السلام، ...
  • خوارزمی، موفق بن احمد، (۱۴۱۱). المناقب، قم، موسسه نشر اسلامی ...
  • دهخدا، علی اکبر، (۱۳۷۳). لغت نامه دهخدا، تهران، روزنه ...
  • زمخشری، محمودبن عمر، (۱۴۰۷). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و ...
  • سمرقندی، ابواللیث، (۱۴۱۳). تفسیر السمرقندی، لبنان، دارالکتب العلمیه ...
  • سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، (۱۴۱۴). الدرالمنثور فی التفسیر بالماثور، ...
  • شاه عبدالعظیمی، حسین، (۱۳۶۳). تفسیر اثنی عشری، تهران، میقات ...
  • طباطبایی، سید محمدحسین، (۱۳۹۰). المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، موسسه ...
  • طبرسی، فضل بن حسن، (۱۳۷۲). مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ...
  • طبری، محمدبن جریر، (۱۳۸۷). تاریخ الامم و الملوک، بیروت، روائع ...
  • طریحی، فخرالدین، (۱۳۷۵). مجمع البحرین و مطلع النیرین، تهران، بی ...
  • طوسی، محمدبن حسن، (۱۳۸۷). المبسوط فی فقه الامامیه، تهران، المکتبه ...
  • طوسی، محمدبن حسن، (۱۴۱۱). الغیبه، تصحیح عبادالله تهرانی و ناصح ...
  • عاملی، محمدبن مکی، (شهید اول)، (۱۴۱۹). ذکری الشیعه فی احکام ...
  • عنایه، غازی حسین، (۱۴۱۱). اسباب النزول القرآنی، بیروت، دارالجیل ...
  • فخررازی، محمدبن عمر، (۱۴۲۰). التفسیر الکبیر، بیروت، دارالکتاب العربی ...
  • فخررازی، محمدبن عمر، (۱۴۲۱). معالم اصول الدین، بیروت، دارالکتاب العربی ...
  • فیض کاشانی، محمدمحسن، (۱۴۰۶). الوافی، اصفهان، کتابخانه امام امیرالمومنین علی۷ ...
  • قرشی، سید علی اکبر، (۱۳۷۵). تفسیر احسن الحدیث، تهران، بنیاد ...
  • قلعه جی، محمد رواس، (۱۴۰۸). معجم لغه الفقهاء، چ۲، اردن، ...
  • کلینی، محمدبن یعقوب، (۱۴۰۷). الکافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه ...
  • متقی هندی، علی بن حسام الدین، (۱۴۱۹). کنز العمال فی ...
  • مجلسی، محمدباقر، (۱۴۰۳). بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی ...
  • مجلسی، محمدباقر، (۱۴۰۴). مرآه العقول فی شرح اخبار آل الرسول، ...
  • مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، (۱۳۷۱). تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب ...
  • نعمانی، محمدبن علی، (۱۳۹۷). الغیبه، تصحیح علی اکبر غفاری، تهران، ...
  • واحدی، علی بن احمد، (۱۴۱۱). اسباب نزول القرآن، بیروت، دارالکتب ...
  • واحدی، علی بن احمد، (۱۴۳۰). التفسیر البسیط، عربستان، وزاره التعلیم، ...
  • الویری، محسن؛ برزویی، محمدرضا، (۱۳۹۹). گونه شناسی رویکردهای آموزه مهدویت ...
  • هاشمی شاهرودی، محمود، (۱۳۸۷). فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ...
  • یعقوبی، احمدبن اسحاق، (۱۳۸۴). تاریخ الیعقوبی، نجف، مکتبه حیدریه ...
  • نمایش کامل مراجع