آیات متعددی از قرآن کریم ناظر به مسئله
مهدویت دانسته شده اند؛ هرچند در هیچ یک از آنها به صراحت نامی از امام مهدی(عج الله تعالی فرجه الشریف) نیامده است. یکی از مهم ترین این آیات، آیه استخلاف، یعنی آیه ۵۵ سوره نور، است. این آیه از برجسته ترین آیات مرتبط با آینده حاکمیت دینی در قرآن کریم به شمار می آید؛ با این حال، درباره مصداق آن میان مفسران
امامیه و
اهل سنت اختلاف نظر وجود دارد. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین دلالت
آیه استخلاف و بررسی نسبت آن با آموزه
مهدویت است. پرسش محوری تحقیق آن است که دلالت
آیه استخلاف بر
مهدویت و حکومت جهانی امام مهدی(عج) بر چه مبانی تفسیری و روایی استوار است؟ این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی، رویکرد عقلی نقلی و بر پایه منابع کتابخانه ای سامان یافته است. در این راستا، مفاهیم کلیدی آیه، از جمله «استخلاف»، «تمکین دین» و «تبدیل خوف به امن» بررسی شده و دیدگاه های
امامیه و
اهل سنت به صورت تطبیقی ارزیابی شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد اطلاق وعده الهی، تحقق کامل تمکین دین و استقرار فراگیر امنیت، با آموزه
مهدویت سازگاری بیشتری دارد و دلالت آیه در افق نهایی خود، بر عصر ظهور امام مهدی(عج) تام تر است.