تحلیلی آسیب شناسانه بر مقاله «بازخوانی تفسیری سوره مسد»

برخی محققان در مقاله ای با عنوان «بازخوانی تفسیری سوره مسد» با استناد به دلایل لغوی، کلامی و تاریخی بر این باورند که این سوره برخلاف تفسیر مشهور، بر نفرین و جهنمی شدن ابولهب و همسرش در آخرت دلالت ندارد، بلکه گویای پیشگویی قرآن درباره آتش افروزی این دو علیه پیامبر اکرم(ص) در همین دنیا و ناکامی آنان است. ارزیابی ادله این مقاله و واکاوی نقاط قوت و مبهم آن، ضرورت بازخوانی آن را برای روشن شدن ابعاد تازه ای از این سوره آشکار می سازد. تحلیل انتقادی دیدگاه مذکور نشان می دهد که باوجود بدیع بودن فرضیه، با چالش های مهمی روبه روست: زیرا اولا از جهت لغوی، ماده «تب» بدون حرف جر «لام» نیز توانایی رساندن معنای نفرین را دارد و واژه «صلی» نمی تواند به معنای «آتش افروزی» باشد؛ ثانیا شبهه کلامی «مجبوربودن ابولهب برای جهنمی شدن»، با این دیدگاه نه تنها برطرف نمی شود، بلکه به شکل دیگر متوجه خود این دیدگاه می شود؛ ثالثا سیر نزول سوره های قرآن نمی تواند اثبات کند که نزول سوره مسد پس از کارشکنی های ابولهب در جریان «انذار عشیره الاقربین» و انتصاب حضرت علی(ع) به عنوان وزیر پیامبر(ص) بوده است.

کلیدواژه ها:

سوره مسد ، نفرین قرآنی ، جبر و اختیار ، آتش افروزی ابولهب ، ترتیب نزول