بررسی تاثیر برخی پروبیوتیک های قارچی و باکتریایی جهت مهار زیستی کنه تارتن دو لکه ای، Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae)، روی شش رقم لوبیا (Phaseolus vulgaris L.) در شرایط گلخانه ای

کنه تارتن دو لکه ای Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) یکی از خسارت زاترین آفات لوبیا (Phaseolus vulgaris L.) است. با تغییر اقلیم ایران به گرم و خشک و بیابانی شدن اغلب نقاط کشور، طغیان آفات مکنده از جمله کنه ها بیشتر از قبل شده است. با توجه به اینکه استفاده از ترکیبات شیمیایی کنه کش روش اصلی مهار کنه تارتن است و از طرفی، این کنه نرخ رشد و توانایی زادآوری بالایی دارد، لذا بروز پدیده مقاومت کنه به سموم شیمیایی نیز به سرعت اتفاق می­افتد. همچنین کنه کش های شیمیایی مورد استفاده در مهار کنه تارتن می تواند برای سلامت انسان و محیط زیست زیان­آور باشند. براساس شواهد موجود، ارقام متحمل و باکتری های محرک رشد گیاه (PGPR) و ریزقارچ های محرک رشد گیاه (AMF) با افزایش رشد و تولید مواد ثانویه، جمعیت کنه ها را کاهش می دهند. در مطالعه حاضر، اثرات شش رقم لوبیا شامل دو رقم چیتی (محلی خمین و کوشا)، دو رقم سفید (شکوفا و درسا) و دو رقم قرمز (یاقوت و افق) و سه پروبیوتیک شامل بیوفارم، بیوگارد و پروبیو۹۶ بر مهار زیستی جمعیت کنه تارتن ارزیابی شد. آزمایش ها با طرح آماری فاکتوریل اسپلیت در زمان با ۲۴ تیمار و سه تکرار اجرا گردید. تراکم جمعیت مراحل تخم، پوره و بالغ کنه تارتن بررسی گردید. نتایج نشان داد که میانگین جمعیت کنه تارتن روی شش رقم مذکور تغذیه شده با سه پروبیوتیک یادشده، به طور معنی داری در مقایسه با میانگین جمعیت کنه تارتن شاهد متفاوت بود. بر همین اساس، مقایسه میانگین ها و بررسی جدول اثرات متقابل ارقام به عنوان عامل اصلی و ترکیبات پروبیوتیک به عنوان عامل فرعی و اثرات متقابل آن ها با احتمال ۹۹ درصد معنی دار بودند (p≤۰.۰۱). لذا میانگین شمارش کمترین جمعیت کنه بالغ پس از شش هفته در ارقام کوشا (۹۱/۰±۶۱/۶)، یاقوت (۹۴/۰± ۷۲/۶ ) و افق (۱۷/۱±۷۸/۶) مشاهده شد که با ترکیب بیوگارد تیمار شده بودند. طبق نتایج حاصل از این پژوهش، رقم کوشا با ترکیب بیوگارد برای مهار زیستی جمعیتی کنه بالغ توصیه می گردد.

کلیدواژه ها:

پروبیوتیک ، رشد جمعیت ، رقم ، کنه تارتن ، لوبیا