بررسی توان تعدادی از جدایه های استرپتومایسس در کاهش شاخص های بیماریزایی در پاتوسیستم گوجه فرنگیMeloidogyne javanica-

نماتدهای ریشه گرهی به عنوان انگل اجباری گیاهان، دارای پراکنش وسیعی می باشند. ترکیبات زیستی فعال مشتق شده از گونه های Streptomyces طیف وسیعی از تنوع شیمیایی را نشان می دهند و خاصیت نماتدکشی دارند. در این تحقیق، تاثیر ۱۸ جدایه Streptomyces در شرایط آزمایشگاهی بر کاهش تفریخ تخم و مرگ و میر لارو نماتد Meloidogyne javanica بررسی شد. برخی ویژگی‍های مهار زیستی و ارتقاء رشدی گیاه، در‍ جدایه‍های باکتری نیز ارزیابی گردید. بعد از ۷۲ ساعت، کاهش تفریخ تخم در دو جدایه S۱۱۶ و BAD به ترتیب ۱/۳۷ و ۵/۳۸ درصد نسبت به شاهد نماتد برآورد شد. مرگ‍و‍میر لاروها در دو جدایه ذکر‍شده به میزان ۱۰۰ و ۶۷/۶۵ درصد رسید. در شرایط گلخانه، کارآیی پنج جدایه منتخب آنتاگونیست با توان تولید سیدروفور، اکسین، کیتیناز،Acc  دآمیناز و نیز حلالیت فسفات، بر کاهش شاخص‍های بیماریزایی نماتد ریشه‍گرهی بررسی شد. در تیمار نماتد + جدایه BAD، تعداد گال و کیسه تخم در ریشه به‍ترتیب به میزان ۶/۱۹ و ۴/۳۵ درصد نسبت به شاهد کاهش یافت. تعداد لاروها در خاک گلدان این تیمار نصف خاک گلدان شاهد برآورد شد. جدایهBAD  به صورت انفرادی و در حضور نماتد، در ارتقاء شاخص‍های رشدی گیاه گوجه‍فرنگی (Meloidogyne javanica) در مقایسه با شاهد سالم و آلوده تاثیر داشت. در تیمار نماتد + جدایه BAD، وزن تر اندام هوایی و ریشه در مقایسه با شاهد آلوده به نماتد به ترتیب به میزان ۴/۲۱ و ۵/۲۷ درصد افزایش نشان داد. آنالیز تبارزایی ژن ۱۶s rDNA، جدایه‍ BADرا مابین گونه‍های S. carpaticus و S. olivaceus قرار داد. براساس نتایج مطالعه حاضر، جدایه‍ BAD به‍عنوان جدایه موثر در زیست مهارگری نماتد در گلخانه مطرح و گزینه مناسبی جهت بررسی های بیشتر مزرعه ای و مهار تلفیقی نماتد ریشه‍گرهی می‍باشد که تحت نام Streptomyces sp. FUM-BAD جهت پژوهش های آینده در کلکسیون بخش بیماری شناسی دانشگاه فردوسی مشهد نگهداری می شود.

کلیدواژه ها:

اکتینومیست ها ، فعالیت نماتدکشی ، نماتد ریشه گرهی ، ۱۶s rDNA