ناصرالدین شاه در میهمانی های اعیان و اشراف

در دوره ناصرالدین شاه قاجار، تلاش برای نوسازی و اقتباس از مظاهر تمدن غرب با تداوم سنت های دیرپای سلطنتی و اجتماعی درهم آمیخت. این هم زیستی سنت و تجدد، در عرصه های گوناگون زندگی اجتماعی بازتاب یافت و یکی از جلوه های معنادار آن، برگزاری میهمانی ها و ضیافت های باشکوه از سوی اعیان و اشراف در جهت پذیرایی از شاه بود. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی و بر پایه منابع تاریخی و سفرنامه ها، به بررسی تشریفات حضور ناصرالدین شاه در میهمانی های اشرافی می پردازد و می کوشد به این پرسش پاسخ دهد که چه آداب و مناسکی در این میهمانی ها رعایت می شد و اهداف واقعی برگزاری آن ها چه بود؟. یافته های پژوهش نشان می دهد که این مجالس نه صرفا گردهمایی های اجتماعی، بلکه عرصه هایی برای بازتولید نظم سلطنتی، نمایش قدرت، رقابت های منزلتی و تعاملات فرهنگی میان دربار و نخبگان جامعه بودند. تشریفات این میهمانی ها از یک سو بازتاب دهنده سنت دیرینه مهمان نوازی ایرانی و از سوی دیگر متاثر از الگوهای تشریفاتی اروپایی بود که در عصر ناصری به تدریج در دربار ایران رواج یافت.

کلیدواژه ها:

Naser al-Din Shah Qajar ، Court Ceremonial Protocols ، Aristocratic Banquets ، Power Structure and Social Status. ، ناصرالدین شاه قاجار ، تشریفات درباری ، میهمانی های اشرافی ، ساختار قدرت و منزلت اجتماعی.