عوامل موثر بر انتخاب حمل ونقل فعال به تفکیک سفرهای اجباری و اختیاری

حمل ونقل فعال شامل پیاده روی و دوچرخه سواری، یکی از موثرترین راهکارها برای کاهش آلودگی هوا، ترافیک و ارتقای سلامت عمومی است. با وجود مطالعات متعدد درباره عوامل موثر بر انتخاب این شیوه حمل ونقل، تفاوت رفتار افراد در سفرهای اجباری و اختیاری و همچنین نقش هم زمان جنسیت و نوع شغل کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف این پژوهش، شناسایی و مقایسه عوامل موثر بر انتخاب حمل ونقل فعال در سفرهای اجباری و اختیاری با در نظر گرفتن تفاوت های جنسیتی و شغلی است. برای این منظور، داده های بررسی ملی سفرهای خانوار آمریکا در سال ۲۰۱۷ (NHTS) پس از حذف داده های ناقص (شامل ۱۰۶٬۰۲۴ مشاهده معتبر)، با استفاده از مدل های رگرسیون لجستیک دودویی تحلیل شدند. مدل ها در مرحله نخست بر اساس جنسیت و نوع سفر، و در مرحله دوم بر اساس جنسیت و نوع شغل برآورد شدند. نتایج نشان داد اگرچه برخی عوامل، از جمله استفاده بیشتر از حمل ونقل عمومی، اشتغال پاره وقت، ساعات کاری منعطف و درآمد بالاتر، در اغلب گروه ها احتمال انتخاب حمل ونقل فعال را افزایش می دهند، شدت و اهمیت این عوامل در میان گروه های مختلف یکسان نیست. همچنین راننده بودن، تحصیلات پایین تر، سکونت در مناطق با تراکم مسکونی کمتر و افزایش تعداد وسایل نقلیه خانوار، احتمال انتخاب حمل ونقل فعال را کاهش می دهند. ارزیابی مدل ها با استفاده از شاخص های AIC و AUC نشان داد مدل های توسعه یافته از برازش و قدرت پیش بینی قابل قبولی برخوردارند. نوآوری این پژوهش در تحلیل هم زمان اثر نوع سفر، جنسیت و نوع شغل بر انتخاب حمل ونقل فعال و مقایسه الگوهای رفتاری میان این گروه ها است. یافته ها می تواند در طراحی سیاست های هدفمند برای توسعه حمل ونقل پایدار، متناسب با ویژگی های گروه های مختلف جمعیتی و شغلی، مورد استفاده برنامه ریزان و سیاست گذاران قرار گیرد. با وجود استفاده از داده های آمریکا، نتایج به دلیل شباهت روندهای شهرنشینی و رفتارهای سفر، برای مطالعات و سیاست گذاری های شهری در ایران نیز کاربرد دارد.

کلیدواژه ها:

حمل ونقل فعال ، سفر اجباری ، سفر اختیاری ، رفتار سفر ، حمل ونقل پایدار