واکنش فیزیولوژیک و بیوشیمیایی پنج رقم انگور تجاری (Vitis vinifera L.) به تنش خشکی

یکی از تغییرات مهم اقلیمی حال حاضر، کاهش میزان نزولات آسمانی است. پژوهش حاضر به منظور تعیین واکنش فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی برخی ارقام انگور تجاری به تنش خشکی انجام گرفت. مواد گیاهی آزمایش شامل ارقام تجاری انگور بلک­سیدلس، فلیم سیدلس، ترکمنستان ۴، شاهانی، بیدانه سفید (به­عنوان رقم غالب منطقه) و پایه متحمل به خشکی ژنوتیپ CH۱ (به­عنوان شاهد) بود. آزمایش به صورت آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار اجرا شد که تیمارها شامل فاکتور رقم در شش سطح و فاکتور تنش خشکی در دو سطح بود. تیمار تنش خشکی به صورت قطع آبیاری و آبیاری کامل اعمال گردید. نتایج نشان داد تنش خشکی باعث افزایش معنی دار نشت یونی (۳/۴ درصد)، فعالیت آنزیم کاتالاز (۶/۲۵ درصد)، پرولین (۳۱/۴ درصد)، فعالیت آسکوربات پراکسیداز (۲۴/۷ درصد)، فعالیت آنزیم گایاکول­پراکسیداز (۵۱/۶ درصد) و سدیم برگ (۱۶/۵ درصد) و کاهش معنی دار پایداری غشاء سلولی (۲۱/۴)، ظرفیت نسبی آب برگ (۶/۲۵ درصد)، پروتئین کل (۳/۳۳ درصد) و پتاسیم برگ (۱۰/۶ درصد) گردید. اثر رقم بر نشت یونی، پایداری غشاء سلولی، فعالیت آنزیم کاتالاز، پراکسید هیدروژن، پرولین، فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز، پروتئین کل و سدیم برگ معنی دار بوده ولی بر میزان پتاسیم برگ، ظرفیت نسبی آب برگ و فعالیت آنزیم گایاکول­پراکسیداز اثر معنی دار نداشت. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که تنش خشکی باعث افزایش معنی دار فعالیت آنزیم کاتالاز، پرولین، فعالیت آسکوربات پراکسیداز و فعالیت آنزیم گایاکول­پراکسیداز و کاهش معنی دار پروتئین کل در ارقام مورد بررسی گردید. در میان ارقام مورد بررسی نیز رقم بیدانه سفید از نظر صفات بیوشیمیایی و فیزیولوژیکی تغییرات بیشتری نشان داده به طوری که در اثر تنش، فعالیت آنتی اکسیدانی افزایش یا کاهش شدیدی را نشان داد، درحالیکه ژنوتیپ CH۱ از تغییرات آنتی اکسیدانی کمتری برخوردار بود.

کلیدواژه ها:

پایداری غشاء سلولی ، پرولین ، تحمل ، تنش ، کاتالاز