<span dir="RTL" lang="FA">خاستگاه جاهلیت سیاسی و راهکار برون رفت از آن،از دیدگاه سید قطب

هدف پژوهش حاضر تبیین خاستگاه جاهلیت سیاسی از دیدگاه سید قطب و راه های برون رفت از آن است. با توجه به جایگاه محوری مفهوم جاهلیت در منظومه فکری سید قطب، بررسی ابعاد سیاسی این مفهوم می تواند در فهم دقیق تر نگرش وی به حکومت، حاکمیت و جامعه اسلامی نقش مهمی ایفا کند. مسئله اصلی پژوهش آن است که سید قطب خاستگاه جاهلیت سیاسی را در چه چیزی می داند و چه راهکاری برای برون رفت از آن ارائه می کند. پرسش اساسی این است که آیا از نظر وی، جاهلیت سیاسی صرفا به دوره پیش از اسلام اختصاص دارد، یا هر نوع نظام سیاسی مبتنی بر حاکمیت غیرالهی را نیز دربرمی گیرد. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و با تکیه بر آثار فکری سید قطب، به ویژه نوشته های تفسیری او انجام شده است. داده ها با مراجعه به منابع کتابخانه ای گردآوری و سپس بر اساس تحلیل مفهومی و محتوایی، دیدگاه وی درباره منشا جاهلیت سیاسی و شیوه رهایی از آن بررسی شده است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که سید قطب جاهلیت را منحصر در عصر پیش از بعثت ندانسته، بلکه آن را مفهومی فراتاریخی در نظر می گیرد. از دیدگاه وی، خاستگاه جاهلیت سیاسی، حاکمیت انسان بر انسان و قانون گذاری بر پایه ای غیر از شریعت الهی است. بنابراین، هر حکومتی که مبنای مشروعیت و قانون گذاری خود را از غیر خداوند اخذ کند، در قلمرو جاهلیت قرار می گیرد؛ حتی اگر به نام اسلام و در جامعه ای مسلمان شکل گرفته باشد. براساس دیدگاه سید قطب، راه برون رفت از جاهلیت سیاسی، بازگشت به حاکمیت خدا، نفی سلطه تشریعی انسان بر انسان، و تشکیل جامعه و حکومت اسلامی براساس آموزه های قرآنی و نبوی است. در این چارچوب، تربیت نسل مومن و آگاه به مبانی توحیدی، مقدمه اساسی تحقق نظام سیاسی اسلامی و عبور از جاهلیت سیاسی به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

جاهلیت سیاسی ، حکومت انسان بر انسان ، حاکمیت خدا ، سید قطب