مقایسه فعالیت نماتدکشی عصاره خام چند قارچ و اسانس گیاه رازیانه بر نماتد Ditylenchus dipsaci در شرایط آزمایشگاهی

نماتد ساقه و پیاز Ditylenchus dipsaci یکی از خسارت­ زا­ترین نماتدهای انگل گیاهی است که انتشار جهانی دارد. این نماتد دارای دامنه میزبانی وسیع می‎ باشد. کنترل زیستی یکی از رویکردهای جای­گزین برای مدیریت شیمیایی نماتدهای انگل گیاهی به شمار می­ رود. مطالعات متعددی اثر نماتدکشی ترکیباتی با منشا قارچی و گیاهی را گزارش کرده ­اند. بر ­همین اساس در این پژوهش فعالیت نماتدکشی عصاره های خام  چهار گونه قارچ شامل Pochonia chlamydosporia var. chlamydosporia ، Microdochium bolleyi ،Exophiala equina  و Scytalidium sp.، اسانس گیاه رازیانه  Foeniculum vulgare و نماتدکش شیمیایی متام­سدیم در برابر D. dipsaci در شرایط آزمایشگاهی مورد مقایسه قرار گرفت. آزمایش ­های زیست­ سنجی با هفت غلظت و چهار بار تکرار در روزهای مختلف روی نماتدهای تکثیر شده (۶۰ روزه) انجام و مرگ­ نماتد­ها بعد از ۲۴ و ۴۸ ساعت ثبت شد. بعد از انجام تجزیه پروبیت داده ­های حاصل، مقادیر LC۵۰ پس از ۲۴ ساعت برای عصاره خام قارچ ­های P. chlamydosporia، M. bolleyi، E. equina و Scytalidium sp. به­ ترتیب ۴۹/۶۹، ۹۷/۱۴۲، ۲۴/۱۳۵ و ۴۹/۳۳۰ پی­ پی­ ام و برای اسانس رازیانه و سم متام­ سدیم به ­ترتیب برابر ۱۲۱۷ و ۳۲/۱۱ پی­ پی ­ام به ­دست آمد. مقادیر  LC۹۰ پس از ۲۴ ساعت به ­ترتیب ۴۸/۱۰۹، ۰۳/۱۹۸، ۱۳/۱۹۱ و ۹۶/۴۶۰ پی­ پی ­ام برای عصاره های قارچ ها و برای اسانس رازیانه و سم متام ­سدیم به ­ترتیب ۱۶۴۰ و ۳۹/۱۵ پی­ پی ­ام به دست آمد. جهت شناسایی اجزای عصاره­ های قارچ ­ها و اسانس گیاهی از دستگاه کروماتوگرافی گازی متصل به طیف­ سنج جرمی (GC-MS) استفاده شد. بر اساس نتایج، اسیدهای چرب و Trans - Anethole به ترتیب بخش اصلی تشکیل دهنده عصاره خام این قارچ ها و اسانس رازیانه بود. با توجه به نتایج، تمامی عصاره های خام مورد آزمایش اثرات کنترلی مطلوبی را علیه D. dipsaci نشان دادند و ارزش انجام بررسی های بیشتر را دارند.

کلیدواژه ها:

زیست سنجی ، غلظت کشنده ، کنترل زیستی ، متابولیت ثانویه ، مدیریت تلفیقی