بررسی داوری اجباری از منظر اصل توافقی بودن داوری

توافقی بودن یکی از اصول و ویژ گی های داوری است. بااین حال داوری اجباری از این منظر امری متفاوت است و همین امر بررسی این نوع داوری را با توجه به اصل توافقی بودن داوری ضروری ساخته است. سوال مهم این است که داوری اجباری از منظر اصل توافقی بودن داوری چگونه قابل بررسی است؟ این مقاله توصیفی تحلیلی است و با استفاده از روش کتابخانه ای به بررسی موضوع مورد اشاره پرداخته است. یافته ها بر این امر دلالت دارد که علی رغم مغایرت داوری اجباری با اصل توافقی بودن داوری، ازآنجاکه این نهاد می تواند در کم کردن بار قوه قضاییه و جلوگیری از اطاله دادرسی در نبود دادگاه های تخصصی و درمجموع کم کردن هزینه های رسیدگی به یک اختلاف بسیار موثر باشد، داوری اجباری با صلاحدید قانون گذار شکل گرفته است. درواقع، در داوری اجباری قانون معین می کند که چه نوع اختلافاتی به منظور حل وفصل باید به چه داورانی ارجاع داده شوند پس در این نوع داوری با الزام و تکلیف از طرف قانون گذار مواجه هستیم و نه توافق و تراضی طرفین اختلاف. طرفین به موجب قانون مکلف می شوند حل وفصل دسته ای از اختلافات خود را به داور یا داورانی که عموما قانون گذار آن ها را تعیین کرده ارجاع دهند. حفظ منافع و مصلحت جامعه ایجاب نموده که قانون گذار به تعیین نهادی با نام «داوری اجباری» روی آورد. با این که داوری بر پایه «آزادی اراده» طرفین بنا می گردد ولی در داوری اجباری «قانون» جایگزین اصل آزادی اراده گردیده است.

کلیدواژه ها:

داوری اجباری ، اراده ، اختیار ، داوری توافقی ، قانون ، مصلحت جامعه