سیر تحول و اصول حقوق کیفری بین المللی و بررسی تطبیقی آن با نظام حقوق کیفری جمهوری اسلامی ایران

حقوق کیفری بین المللی به عنوان یکی از شاخه های نوین حقوق عمومی، در پی تحولات نظام بین الملل و به ویژه پس از جنگ های جهانی، با هدف مقابله با جنایات بین المللی، پایان دادن به بی کیفری مرتکبان و تضمین اجرای عدالت کیفری شکل گرفت و به تدریج از طریق ایجاد محاکم کیفری بین المللی و تدوین اسناد حقوقی توسعه یافت. این شاخه از حقوق بر اصول بنیادینی همچون اصل قانونی بودن جرم و مجازات، مسئولیت کیفری فردی، صلاحیت کیفری در سطح بین المللی و رعایت دادرسی عادلانه استوار است که امروزه در اسناد و نهادهای بین المللی جایگاه تثبیت شده ای یافته اند.در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران نیز اصول بنیادین حقوق کیفری، با اتکا به قانون اساسی، قوانین موضوعه و مبانی فقه اسلامی، مورد شناسایی قرار گرفته و در مقررات کیفری انعکاس یافته است. با وجود همگرایی در برخی اصول، تفاوت در مبانی نظری، منابع حقوقی، قلمرو صلاحیت و برخی سازوکارهای دادرسی موجب بروز تفاوت هایی در نحوه تفسیر و اجرای این اصول شده است.پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با رویکردی تطبیقی، ضمن بررسی سیر تحول و اصول بنیادین حقوق کیفری بین المللی، به تحلیل جایگاه و نحوه انعکاس این اصول در نظام حقوق کیفری جمهوری اسلامی ایران می پردازد و مهم ترین وجوه اشتراک و افتراق این دو نظام حقوقی را تبیین می کند. نتایج این پژوهش می تواند در شناخت دقیق تر ظرفیت های حقوق داخلی در تعامل با قواعد حقوق کیفری بین المللی و نیز در تقویت همکاری های قضایی و حقوقی در سطح بین المللی موثر باشد.