جایگاه حفاظتی Tricholepis khuzestanica Parishani گونه انحصاری ایران

منطقه حفاظت شده شیمبار واقع در زاگرس جنوبی به دلیل وجود عوامل زنده و غیر زنده تنوع زیستگاهی بسیاری دارد. تغییرات ارتفاعی، جهت و درصد شیب های مختلف و خردزیستگاه های موجود در شکاف صخره ها موجب تنوع گونه ای چشمگیری در منطقه شده است. گونه انحصاری Tricholepis khuzestanica Parishani از تیره مرکبان (Asteraceae) برای اولین بار از این منطقه به دنیا معرفی شد. این گونه فقط یک رویشگاه در استان دارد و لازم است مورد حفاظت و توجه ویژه قرار گیرد. در این تحقیق با هدف توجه ویژه به عناصر انحصاری ایران و لزوم حفاظت ذخایر ژنتیکی، ضمن معرفی ویژگی های گیاه شناسی و مشخصات رویشگاه، جایگاه حفاظتی گونه T. khuzestanica براساس شاخص های اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) ارزیابی می شود. گونه انحصاری T. khuzestanica با جمعیت بسیار کوچکی، کمتر از ۵۰ پایه در رویشگاهی حدود ۵۰۰ متر مربع در منطقه مشاهده شد. به وضوح محدوده حضور (EOO) نقطه ای و منطبق بر سطح اشغال (AOO) آن بود. بر اساس معیارهای IUCN (۲۰۲۴) و شاخص های محدوده جغرافیایی (Geographic range)، گستره پراکنش بسیار محدود (Small population size) و جمعیت خیلی کوچک (Very small or restricted population) یا پراکنش محدود، این گونه با اطمینان کامل «در بحران انقراض» CR (Critically Endangered) قرار می گیرد. قرق کامل رویشگاه و نگهداری بذر آن در بانک ژن ملی ایران دو توصیه اصلی برای حفظ و بقای این گونه است.

کلیدواژه ها:

در بحران انقراض ، انحصاری ایران ، خوزستان ، شیمبار ، تیره مرکبان