تعیین ویژگی های ژئوشیمیایی و پتانسیل هیدروکربن زایی سازند کژدمی: مطالعه موردی میدان پازنان در فروافتادگی دزفول

فروافتادگی دزفول در کمربند چین خورده رورانده زاگرس یکی از مهم ترین نواحی نفت خیز ایران به شمار می رود. سازند کژدمی با سن آپسین پسین تا آلبین میانی، به عنوان یکی از اصلی ترین سنگ های منشا نفت در این ناحیه شناخته شده و دارای اهمیت ژئوشیمیایی قابل توجهی است. با وجود نقش کلیدی این سازند در تامین نفت بسیاری از میادین، اطلاعات جامع ژئوشیمیایی درباره این سازند از جمله کیفیت سنگ منشا، نوع مواد آلی و درجه بلوغ حرارتی آن، در بسیاری از میدان ها به‎دلیل عمق زیاد این سازند و دسترسی نداشتن به نمونه های سنگ منشا بسیار محدود می باشد. در این پژوهش، به منظور ارزیابی توان هیدروکربن زایی سازند کژدمی در میدان پازنان (بخش مرکزی فروافتادگی دزفول)، ۳۰ نمونه خرده حفاری مورد آنالیز ژئوشیمیایی پیرولیز راک - ایول قرار گرفت. نتایج نشان داد که مقدار کربن آلی کل (TOC) نمونه ها بین ۱/۷۴ تا ۴/۱۱ درصد وزنی متغیر بوده و میانگین آن ۲/۸۶ درصد وزنی است. بررسی شاخص های ژئوشیمیایی بیانگر وجود کروژن غالب نوع II در این سازند است. همچنین، این سازند دارای توان هیدروکربن زایی بالا و کیفیت مناسب برای تولید نفت بوده و در مرحله بلوغ متوسط (اواسط پنجره نفتی) قرار دارد. به طور کلی، یافته ها نشان می دهد که سازند کژدمی در میدان پازنان از پتانسیل قابل توجهی برای تولید نفت برخوردار است و با توجه به بلوغ مناسب مواد آلی این سازند به عنوان سنگ‎منشا اصلی این میدان نقش ایفا نموده است.

کلیدواژه ها:

نوع کروژن ، پتانسیل سنگ‎منشا ، پیرولیز راک - ایول ، بلوغ حرارتی ، کربن آلی خنثی