نظریه پارادیپلماتیک و چارچوب بندی سیاست خارجی بر اساس منطق فرهنگی: ارائه دستور کاری برای حوزه تمدن ایرانی

در سه دهه گذشته، تحول بزرگی در سیاست جهانی رخ داده که منجر به افزایش ارتباط متقابل بین کشورهای مختلف، ادغام فضا و زمان و سپس ظهور بازیگران جدید شده است. پیرو این تحولات، پارادیپلماسی به عنوان یک رهیافت نوین و اثرگذار، جایگاه خود را در کنار دیپلماسی رسمی تثبیت کرده است. این پژوهش با تمرکز بر «منطق فرهنگی» به عنوان محوری اساسی در چارچوب بندی سیاست خارجی، به واکاوی نظریه پارادیپلماسی و ظرفیت های آن برای حوزه تمدن ایرانی اسلامی می پردازد. هدف پژوهش، ابتدا روشن سازی مبانی نظری و سیر تطور تاریخی پارادیپلماسی با تاکید بر رفع ابهامات مفهومی موجود است. سپس با شناسایی خلا پژوهشی در زمینه نقش و اثرگذاری کنشگران پارادیپلماتیک در تقویت قدرت نرم ملی و بین المللی، درصدد تبیین مکانیسم های بهره گیری از این ظرفیت در عصر حاضر برمی آید. در گام نهایی، با اتکا به منطق فرهنگی برآمده از میراث غنی تمدن ایرانی اسلامی، دستور کاری نوین و بومی شده را ارائه می دهد که می تواند به عنوان نقشه راهی برای فعال سازی و جهت دهی ظرفیت های پارادیپلماتیک در خدمت اهداف کلان سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران قرار گیرد. لذا سوال اصلی آن است که پارادیپلماسی چگونه باعث رشد و پیشرفت حوزه تمدن ایرانی خواهد شد؟ در پاسخ، فرضیه مقاله براساس یافته های مقاله تایید شد که پارادیپلماسی با منطق فرهنگی خود و چارچوب بندی های جدید در حوزه سیاست خارجی (استفاده از کنشگران غیردولتی و دیپلماسی های متنوع)، با تمرکز بر فعالیت کنشگران پارادیپلماتیک، می تواند تاثیراتی شگرف در فراهم کردن موجبات رشد، پیشرفت و تعالی تمدن ایرانی داشته باشد. قابل ذکر است رویکرد و روش پژوهشی نوشتار حاضر به صورت کیفی، تحلیلی و تبیینی با استفاده از منابع معتبر کتابخانه ای می باشد.

کلیدواژه ها:

پارادیپلماسی ، سیاست خارجی ، منطق فرهنگی ، تمدن ایرانی