نیات راهبردی ترکیه و پیامدهای آن برای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران

سیاست خارجی ترکیه در دهه اخیر، در چارچوب چشم انداز «قرن ترکیه»، با هدف بازتعریف نقش در هندسه قدرت منطقه ای و بازآرایی موقعیت در نظم جهانی، دچار تحول راهبردی شده است. این تحول بر پایه بازمهندسی ظرفیت های ملی، گسترش نفوذ پیرامونی و تقویت کنش گری چندجانبه شکل گرفته و در چهار محور «نهادینه سازی روابط خارجی، بازآفرینی ترتیبات امنیتی، رفاه آفرینی ژئوپلیتیکی و معناپردازی جهانی» پیگیری می شود. پرسش اصلی پژوهش این بوده که انیات راهبردی چه تاثیری بر موقعیت منطقه ای و کنش گری جمهوری اسلامی ایران در غرب آسیا داشته است؟ فرضیه پژوهش نیز اینگونه صورت بندی شده است که سیاست خارجی نوین ترکیه، با تکیه بر نهادسازی چندجانبه و دیپلماسی انسان محور، رقابت با ایران را از سطح ژئوپلیتیکی به عرصه های معنایی، ساختاری و نمادین منتقل کرده و الزامات بازتعریف نقش منطقه ای ایران را پدید آورده است. پژوهش با رویکرد تحلیلی تطبیقی، نشان می دهد که رقابت دو کشور در بستر تعاملات نوظهور منطقه ای و روایت سازی قدرت شکل گرفته و ایران ناگزیر به اتخاذ راهبردهای تعدیلی، موازنه ساز و نرم افزاری شده است؛ روندی که بازخوانی پویایی قدرت و بازاندیشی در ابزارهای کنش گری معاصر را ضروری می سازد.

کلیدواژه ها:

نیات راهبردی ، ایران ، ترکیه ، سیاست خارجی ، امنیت