تبیین شاخص های رویکرد عدالت محوراسلامی در زندگی و کارکردهای آن در تربیت

هدف: تبیین رویکرد عدالت محوراسلامی در جامعه از اهمیت زیادی برخوردار است؛ زیرا تحقق این امر همواره از آرزوها و خواسته های اصلی انسان های دغدغه مند در طول تاریخ بوده و در بهبود همه ابعاد زندگی انسان تاثیرگذار است. ضرورت اجرای عدالت در جامعه بشری از آن جهت مضاعف می گردد که این امر از اهداف اصلی پیامبران الهی بوده است؛ پس ضروری است که شاخص ها و کارکردهای آن، در حوزه فردی و اجتماعی بررسی گردد. هدف از این پژوهش بررسی شاخص های رویکرد عدالت محور اسلامی در زندگی فردی و اجتماعی و کارکردهای آن در تربیت است. روش پژوهش: این پژوهش با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و استنتاج از منابع قرآنی و روایی به دنبال تبیین شاخصه های عدالت محور اسلامی است تا روشن شود مهمترین شاخص های عدالت محور و کارکردهای تربیتی آن با توجه به منابع اسلامی و فقهی چیست و چگونه تبیین می شود. یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد مهم ترین ویژگی های رویکرد عدالت، مطلوب بودن یا هدفمندی، هدایت گری، قانون مداری وجامع نگریند؛ مطلوبیت به این معناست که تحقق آن در جامعه و نظام تربیتی به عنوان هدف تلقی گردد و از لازمه هدف مندی، هدایت گری یا جهت دهندگی و قانون مداری یا محافظت است که با قانون عادلانه، جامعه به آسایش و رفاه هدایت می گردد. در عین حال عدالت از جامعیت برخوردار و در بخش های مختلف زندگی اجتماعی انسان، ساری و جاری است. عدالت در بسیاری از مسایل فقهی نیز مطرح گردیده و احراز عدالت در عبادات جمعی مانند امامان جمعه و جماعت و اجرای احکام عادلانه در جامعه ضروری است. بدین ترتیب جایگاه عدالت در فقه نیز با اهمیت بوده و در بخش های مختلف فقهی، نگاه عادلانه ضروری است؛ قضاوت قاضی بین متخاصمین، رفتار عادلانه در جامعه، خانواده و مسائل تربیتی و اجتماعی از مصادیق بارز مباحث فقهی است که مکلف باید رعایت نماید. نتیجه گیری: کارکردهای تربیتی عدالت در دو بعد فردی و اجتماعی قابل تبیین است؛ شایستگی در امور فردی، پرورش نیروی متعهد، مسولیت پذیر و رفاه مردم در بعد اجتماعی از مهمترین کاربردهای تربیتی است. در سایه عدالت، انسان مسول، پاسخگو و متعهد در امور اجتماعی تربیت می شود و برایند آن آسایش جامعه است.

کلیدواژه ها:

عدالت ، تربیت ، هدایت ، شاخصه ، مسولیت ، تعهد و رویکرد اسلامی