مبانی فقهی الگوی تربیت اقتصادی - معیشتی اسلام

هدف: این مقاله با هدف تبیین و تحلیل مبانی فقهی الگوی تربیت اقتصادی-معیشتی اسلامی تدوین شده است. در عصری که سبک زندگی مادی گرایانه و مصرف گرایی، ارزش های اخلاقی و معنوی را به چالش کشیده است، بازگشت به آموزه های اصیل اسلام، به ویژه در حوزه اقتصاد و معیشت، امری ضروری و حیاتی به نظر می رسد. اسلام به عنوان یک دین جامع، چارچوبی کامل برای ساماندهی حیات فردی و اجتماعی ارائه می دهد که تربیت اقتصادی-معیشتی یکی از ارکان اساسی آن است. روش پژوهش: این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و با اتکاء به منابع اصلی فقه اسلامی (قرآن کریم و سنت معصومین:) و همچنین دیدگاه های فقهای عظام، به بررسی مولفه ها و اصول بنیادین این الگو می پردازد. در این راستا، ابتدا مفاهیم کلیدی چون تربیت، اقتصاد و معیشت از منظر اسلامی تعریف و نسبت آن ها با یکدیگر روشن می شود. سپس، مبانی هستی شناختی و انسان شناختی که زیربنای این الگو را تشکیل می دهند، مورد کنکاش قرار می گیرد. یافته ها: در پژوهش، اصول فقهی چون حلیت و حرمت، ضرورت کار و تلاش، وجوب انفاق، حرمت ربا، قناعت، پرهیز از اسراف و عدل اقتصادی به عنوان پایه های اصلی این تربیت بررسی شده و مولفه های کاربردی آن در حوزه های کسب و کار و مصرف و همچنین مسئولیت های اجتماعی تشریح می گردد. در نهایت، کارکردهای فردی و اجتماعی این الگو در ابعاد تقوا، استقلال مالی، آرامش روانی، عدالت اجتماعی و همبستگی مورد تاکید قرار گرفته و ضرورت پیاده سازی آن در زندگی معاصر مورد اشاره قرار می گیرد. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش نشان می دهد که تربیت اقتصادی-معیشتی اسلامی، با تکیه بر مبانی فقهی غنی، راهکاری جامع برای دستیابی به سعادت دنیوی و اخروی، و تحقق جامعه ای سالم، پویا و عادلانه است.

کلیدواژه ها:

تربیت اقتصادی ، معیشت اسلامی ، کسب روزی حلال ، انفاق ، مصرف بهینه