مولفه های مفهومی تاب آوری همسران بر اساس منابع اسلامی

هدف این پژوهش تدوین مولفه های مفهومی تاب آوری همسران بر اساس منابع اسلامی و بررسی میزان روایی آن بود. با توجه به هدف این پژوهش از دو روش کیفی و کمی استفاده شد. در بخش کیفی ابتدا در خصوص مفهوم تاب آوری تحلیل معنایی انجام شد و در نهایت یازده مفهوم مرتبط با تاب آوری به عنوان مدخل در منابع اسلامی، به علاوه هشت مفهوم مشیر به همسران شناسایی شد. برای تحلیل اطلاعات، از روش تحلیل محتوای کیفی عرفی و قراردادی سیه و شانون (۲۰۰۵) استفاده شد. در نهایت تعداد یازده مقوله به دست آمد که این مقوله ها در یک دسته بندی دیگر منجر به استخراج چهار مقوله عمده شد. در بخش کمی، با به کارگیری روش پیمایشی، شاخص «روایی محتوایی» مولفه ها از ۱۰ متخصص علوم انسانی و روان شناسی به روش نمونه گیری هدفمند سنجیده شد و مولفه های مفهومی تاب آوری همسران تدوین شد. یافته های پژوهش نشان داد که مولفه های مفهومی تاب آوری همسران بر اساس منابع اسلامی دارای چهار مقوله اصلی و یازده زیرمقوله که عبارت اند از: توجهات متعالی (ذکر و یاد خدا، توجه به پاداش اخروی، توجه به الگوهای معنوی)، نگرش های متعالی (نگرش ابتلا، نگرش رشد، نعمت انگاری وجود همسر)، انعطاف پذیری (شناخت و پذیرش ویژگی های جنسیتی همسر، انتظارات تعدیل شده از همسر)، عواطف ارتباطی (سازگاری بین فردی، همدلی و درک متقابل همسران، صمیمیت) بود. نتایج حاصل از این پژوهش بستر مناسبی برای تدوین پرسش نامه تاب آوری همسران و طراحی بسته آموزشی آن فراهم کرده است.

کلیدواژه ها:

مولفه مفهومی ، تاب آوری ، تاب آوری همسران ، منابع اسلامی ، روایی محتوایی