خوانش تحلیلی-انتقادی تاثیر جنسیت بر کیفرهای مقرر در زنا در پرتو قاعده عدالت

پژوهش حاضر به بررسی تاثیر جنسیت بر تعیین مجازات در جرم زنا با تاکید بر قاعده فقهی عدالت می پردازد. توضیح آنکه در متون فقهی و قوانین موضوعه ایران تفاوت های معناداری در مجازات زن و مرد مشاهده می شود که نیازمند تحلیل عدالت محور است. روش تحقیق پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی و با مرور مصادیق کیفری و تطبیق آنها با مفهوم عدالت است. یافته ها نشان می دهد در مواردی مانند زنای به عنف، مجازات مرد شدیدتر از زن است، با این توجیه که آسیب حیثیتی به زن قربانی بیشتر است. همچنین در زنای با محارم، مرد زناکار با زن پدر اعدام میشود، اما زن زناکار با شوهر مادر، تنها به تازیانه محکوم می گردد؛ تفاوتی که برخی آن را ناشی از نگرش فرهنگی به ناموس مردانه می دانند. در زنای با نابالغ نیز مجازات زن کاهش می یابد، حال آنکه مرد مشمول تشدید مجازات(اعدام) میشود، با استدلال تفاوت در شدت آسیب به قربانیان جنسی. بررسی این تفاوتها در پرتو قاعده عدالت نشان می دهد برخی توجیهات، مانند تفاوتهای بیولوژیک یا اجتماعی، تا حدی قابل پذیرش هستند، اما در پاره ای از موارد مجازات های مورد بحث، قابل بازنگری و تامل هستند.

کلیدواژه ها:

جنسیت ، حد زنا ، عدالت کیفری ، فقه جزایی ، قاعده عدالت