مدل حکمرانی خوب در کلان شهرهای ایران با تاکید بر مشارکت شهروندی

هدف از این پژوهش، ارائه مدل حکمرانی خوب در کلان شهرهای ایران با تاکید بر مشارکت شهروندی است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از لحاظ روش آمیخته و اکتشافی می باشد. جامعه آماری در بخش کیفی شامل خبرگان دانشگاهی و متخصصان شهرداری بود و در بخش کمی، مدیران ارشد شهرداری تهران را در بر می گیرد. در مرحله کیفی، با روش نمونه گیری هدفمند ۲۰ نفر انتخاب شدند و مصاحبه ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. در مرحله کمی ۱۰۵ نفر از مدیران ارشد به روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها در بخش کیفی شامل مرور نظام مند مطالعات حکمرانی خوب و مشارکت شهروندی همراه با مصاحبه نیمه ساختاریافته بود، و در بخش کمی از پرسشنامه محقق ساخته استفاده گردید. روایی و پایایی ابزار در بخش کیفی با معیارهای مقبولیت و قابلیت تایید سنجیده شد، و در بخش کمی روایی با نظر متخصصان و تحلیل عاملی تاییدی، و پایایی با آلفای کرونباخ و روش ترکیبی تعیین گردید. داده های کیفی با روش فراترکیب و تحلیل مضمون و داده های کمی با تحلیل معادلات ساختاری آزمون شدند. یافته های بخش کیفی منجر به شناسایی ۱۲ مولفه اصلی شد که عبارت اند از: حاکمیت قانون، عدالت، پاسخگویی، بینش راهبردی، مسئولیت پذیری، شفافیت، مشارکت، اجماع پذیری، ظرفیت سازی اجتماعی، ظرفیت سازی اقتصادی، کارایی و اثربخشی، و اعتماد محوری. این مولفه ها در قالب مقیاسی ۵۲ گویه ای در بخش کمی عملیاتی شد. نتایج تحلیل معادلات ساختاری نشان داد که مدل پیشنهادی از شاخص های برازش مطلوبی برخوردار است و تمامی روابط بین متغیرها معنادار می باشند. یافته های این تحقیق می تواند در کلان شهر تهران ابزارهای عملیاتی و راهکارهای موثری برای بهبود عملکرد مدیریت شهری فراهم نماید. همچنین این مدل قابلیت استفاده در توسعه سیاست های مشارکت محور شهری و ارتقای سطح حکمرانی خوب در کلان شهرها را دارد و می تواند چارچوبی جامع برای ارزیابی و بهبود مستمر عملکرد مدیریت شهری ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی خوب ، مشارکت ، شهروند ، شهرداری تهران ، حکمرانی شهری