بازآفرینی فضای شهری رویکرد نو در توسعه پایدار

با گسترش شهرنشینی و افزایش مشکلات ناشی از فرسودگی بافت های شهری، نابرابری فضایی، کاهش کیفیت محیط شهری و گسترش بی رویه شهرها، توجه به رویکردهای نوین در مدیریت و توسعه شهری اهمیت فزاینده ای یافته است. در این میان بازآفرینی فضای شهری به عنوان یکی از راهبردهای موثر در تحقق توسعه پایدار شهری مطرح شده است. هدف این پژوهش بررسی نقش و کارکرد بازآفرینی شهری در ارتقای پایداری شهرها و بهبود کیفیت زندگی شهروندان است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده و با روش توصیفی - تحلیلی انجام شده است. همچنین گردآوری اطلاعات بر پایه مطالعات کتابخانه ای، بررسی مبانی نظری و تحلیل محتوای منابع مرتبط صورت گرفته است. نتایج پژوهش نشان می دهد که بازآفرینی شهری برخلاف رویکردهای سنتی، نوسازی تنها به مداخلات کالبدی محدود نبوده و ابعاد اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و زیست محیطی را نیز در بر می گیرد. این رویکرد با تاکید بر احیای فضاهای فرسوده و ناکارآمد، ارتقای کیفیت فضاهای عمومی، تقویت تعاملات اجتماعی و افزایش سرزندگی شهری، زمینه دستیابی به توسعه ای پایدار و انسان محور را فراهم می کند. همچنین بازآفرینی شهری می تواند از طریق جلوگیری از پراکندگی شهری، کاهش فشار بر منابع طبیعی، افزایش بهره وری فضایی و بهبود دسترسی شهروندان به خدمات شهری نقش موثری در تحقق عدالت فضایی و ارتقای زیست پذیری شهرها ایفا کند. یافته های تحقیق بیانگر آن است که موفقیت برنامه های بازآفرینی شهری نیازمند مشارکت فعال شهروندان، نهادهای محلی، مدیریت شهری و بخش خصوصی است. در نتیجه بازآفرینی شهری را می توان فرایندی چند بعدی و مشارکت محور دانست که علاوه بر بهبود ساختار کالبدی شهر، به ارتقای کیفیت زندگی و تقویت پایداری شهری نیز منجر می شود. در مجموع این رویکرد بستری مناسب برای شکل گیری شهرهایی پایدار، پویا، عادلانه و انسان محور فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی فضای شهری ، توسعه پایدار ، بافت فرسوده شهری