بررسی و تاثیر ابعاد انسانی طبیعی و کالبدی-فضایی شهر بر آب و هوا

رشد سریع شهرنشینی در دهه های اخیر به ویژه در کشورهای در حال توسعه پیامدهای گسترده ای بر اقلیم محلی و کیفیت آب و هوای شهری داشته است این پژوهش با هدف بررسی جامع تاثیر مولفه های انسانی، طبیعی و کالبدی فضایی رشد شهر بر شرایط اقلیمی و کیفیت محیط شهری انجام شد. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه و تحلیل نظام مند ۴۱ مقاله علمی معتبر بوده است. یافته ها نشان می دهد که مولفه های انسانی شامل تراکم بالای جمعیت، فعالیت های صنعتی و تجاری و رفتارهای ناپایدار زیست محیطی سهم عمده ای در افزایش آلودگی هوا و تشدید پدیده جزیره حرارتی شهری دارند. مولفه های طبیعی مانند اقلیم منطقه، پوشش گیاهی، منابع آبی و توپوگرافی نقش تعدیل کننده دارند اما تحت فشار توسعه شهری تضعیف شده اند. همچنین ابعاد کالبدی فضایی شامل فرم ساخت و ساز، نحوه استقرار فضاها و جنس مصالح بر جریان هوا، توزیع دما و پراکندگی آلاینده ها اثرگذار هستند. نتایج پژوهش نشان می دهد که اثرات رشد شهری بر اقلیم حاصل تعامل پیچیده این سه بعد است و مواجهه موثر با آن نیازمند رویکرد یکپارچه میان رشته ای و داده محور در طراحی شهری و سیاست گذاری اقلیمی است این مطالعه می تواند به عنوان چارچوب نظری و تحلیلی برای مدیران شهری، طراحان اقلیم محور و سیاست گذاران محیط زیست جهت توسعه شهری پایدار و همساز با اقلیم مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

توسعه شهری ، اقلیم شهری ، جزیره حرارتی ، ریز اقلیم ، مورفولوژی شهری